Em ruột đang học đại học có được giảm trừ gia cảnh không?

Không phải cứ đang học đại học là người em ruột được đăng ký làm người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh.

Theo quy định áp dụng từ ngày 01/7/2026, con từ 18 tuổi trở lên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề có thể được xác định là người phụ thuộc nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập.

Tuy nhiên, quy định này không áp dụng tương tự cho em ruột. Em ruột thuộc nhóm “cá nhân khác không nơi nương tựa” và phải đáp ứng các điều kiện riêng để được tính giảm trừ gia cảnh.

1. Em ruột đang học đại học có được giảm trừ gia cảnh không?

Theo điểm đ khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, em ruột thuộc nhóm cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.

Do đó, em ruột đang học đại học có thể được đăng ký là người phụ thuộc, nhưng việc đang học đại học không phải là điều kiện duy nhất.

Để được tính giảm trừ gia cảnh, em ruột phải đáp ứng các điều kiện theo quy định đối với nhóm cá nhân này.

Trường hợp em ruột đang trong độ tuổi lao động

Nếu em ruột đang trong độ tuổi lao động thì phải đồng thời đáp ứng các điều kiện:

• Là người không có khả năng lao động;

• Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá mức quy định;

• Đang sống cùng người nộp thuế;

• Người nộp thuế có nghĩa vụ trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.

Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người không có khả năng lao động là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Như vậy, chỉ có việc em ruột đang học đại học và không có thu nhập thì chưa đủ để được giảm trừ gia cảnh nếu em vẫn đang trong độ tuổi lao động nhưng không đáp ứng điều kiện về khả năng lao động và nghĩa vụ nuôi dưỡng.

2. Vì sao con đang học đại học được giảm trừ nhưng em ruột thì không?

Đây là điểm dễ nhầm khi đăng ký người phụ thuộc.

Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định riêng trường hợp con từ 18 tuổi trở lên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề.

Đối với trường hợp này, người con có thể được xác định là người phụ thuộc nếu không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá mức quy định.

Trong khi đó, em ruột được xếp vào nhóm “cá nhân khác không nơi nương tựa”.

Vì vậy, không thể áp dụng điều kiện dành cho “con đang học đại học” để đăng ký giảm trừ cho em ruột.

3. Mức thu nhập của người phụ thuộc là bao nhiêu?

Theo Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, mức thu nhập bình quân tháng trong năm của người phụ thuộc từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 3 triệu đồng/tháng.

Người nộp thuế có trách nhiệm kê khai chính xác thu nhập của người phụ thuộc.

Nếu cơ quan thuế phát hiện việc kê khai không đúng thì người nộp thuế có thể bị xử lý theo quy định.

4. Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc là em ruột gồm những gì?

Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Thông tư 87/2026/TT-BTC và Thông tư 90/2026/TT-BTC, hồ sơ xác định em ruột là người phụ thuộc gồm các giấy tờ chính sau:

Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc

• Bản chụp thẻ Căn cước của người em;

• Bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng theo mẫu quy định;

• Giấy tờ chứng minh mối quan hệ giữa người nộp thuế và người em ruột;

• Giấy tờ chứng minh người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng người phụ thuộc, nếu có.

Trường hợp em ruột thuộc diện không có khả năng lao động thì phải có thêm giấy tờ chứng minh tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Mẫu kê khai cần lưu ý

Bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng được thực hiện theo Mẫu số 07/XN-NPT-TNCN.

Nếu người lao động ủy quyền cho doanh nghiệp đăng ký thuế cho người phụ thuộc, hồ sơ được thực hiện theo quy định về đăng ký thuế tại Thông tư 90/2026/TT-BTC.

5. Mức giảm trừ gia cảnh cho mỗi người phụ thuộc năm 2026

Theo Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, mức giảm trừ gia cảnh đối với mỗi người phụ thuộc là:

6,2 triệu đồng/người/tháng.

Mức giảm trừ này được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú.

Tuy nhiên, người nộp thuế chỉ được áp dụng mức giảm trừ này khi người em thực sự đáp ứng đầy đủ điều kiện để được xác định là người phụ thuộc.

6. Ví dụ về trường hợp em ruột đang học đại học

Anh A có em ruột 20 tuổi đang học đại học.

Em của anh A không có thu nhập và đang được anh A hỗ trợ chi phí sinh hoạt.

Trường hợp 1: Em ruột có khả năng lao động

Nếu em ruột vẫn có khả năng lao động thì việc đang học đại học và không có thu nhập không đủ để đáp ứng điều kiện người phụ thuộc theo nhóm em ruột.

Anh A không thể chỉ dựa vào giấy xác nhận đang học đại học để đăng ký giảm trừ gia cảnh cho em.

Trường hợp 2: Em ruột không có khả năng lao động

Nếu em ruột không có khả năng lao động, có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, đáp ứng điều kiện về thu nhập, đang sống cùng anh A và anh A có nghĩa vụ trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định thì có thể được xác định là người phụ thuộc.

Khi đó, anh A có thể đăng ký để được giảm trừ gia cảnh nếu hồ sơ chứng minh đáp ứng đầy đủ quy định.

7. Tóm tắt điều kiện đăng ký em ruột làm người phụ thuộc

8. Kết luận

Em ruột đang học đại học không đương nhiên được giảm trừ gia cảnh.

Khác với trường hợp con từ 18 tuổi trở lên đang học đại học, em ruột thuộc nhóm “cá nhân khác không nơi nương tựa”. Vì vậy, người nộp thuế phải đáp ứng các điều kiện về việc trực tiếp nuôi dưỡng, nơi ở, khả năng lao động và thu nhập của người em.

Đối với em ruột trong độ tuổi lao động, cần đặc biệt lưu ý điều kiện không có khả năng lao động, được xác định theo tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Khi đủ điều kiện, người nộp thuế chuẩn bị hồ sơ chứng minh quan hệ, nghĩa vụ nuôi dưỡng và các giấy tờ liên quan để đăng ký người phụ thuộc theo quy định.