Từ 01/01/2026, người bán chưa kê khai thuế GTGT có ảnh hưởng đến hoàn thuế bên mua?

Từ ngày nào người bán kê khai, nộp thuế GTGT không còn là điều kiện hoàn thuế bên mua?

Theo quy định trước đây tại điểm c khoản 9 Điều 15 Luật Thuế GTGT 2024, một trong các điều kiện để cơ sở kinh doanh được hoàn thuế GTGT là:

Người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT theo quy định đối với hóa đơn đã xuất cho cơ sở kinh doanh đề nghị hoàn thuế.

Tuy nhiên, Luật số 149/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT đã bãi bỏ quy định này. Luật có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Như vậy:

Từ ngày 01/01/2026, việc người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT đối với hóa đơn đã xuất không còn là điều kiện hoàn thuế GTGT của bên mua.

Điều này có nghĩa là nếu người bán chưa kê khai hoặc chưa nộp thuế GTGT đối với hóa đơn đã xuất thì về nguyên tắc, riêng yếu tố này không làm mất quyền đề nghị hoàn thuế của bên mua, nếu bên mua đáp ứng đầy đủ các điều kiện hoàn thuế khác.

Quy định trước và sau ngày 01/01/2026

Đối với các kỳ hoàn thuế trước ngày 01/01/2026, cần áp dụng quy định pháp luật có hiệu lực tương ứng với kỳ hoàn thuế đó.

Điều kiện hoàn thuế GTGT hiện nay

Việc bỏ điều kiện “người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT” không có nghĩa là doanh nghiệp đương nhiên được hoàn thuế khi có thuế GTGT đầu vào.

Theo quy định hiện hành tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi các nghị định có liên quan, cơ sở kinh doanh thuộc trường hợp hoàn thuế vẫn phải đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Một số điều kiện quan trọng gồm:

1. Áp dụng phương pháp khấu trừ thuế

Cơ sở kinh doanh thuộc trường hợp được hoàn thuế phải là cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

Đồng thời, doanh nghiệp phải thực hiện chế độ kế toán, chứng từ kế toán theo quy định và có tài khoản tiền gửi tại ngân hàng theo mã số thuế của cơ sở kinh doanh đối với các trường hợp thuộc diện phải đáp ứng điều kiện này.

2. Thuế GTGT đầu vào phải đáp ứng điều kiện khấu trừ

Doanh nghiệp phải đáp ứng các quy định về khấu trừ thuế GTGT đầu vào và không thuộc trường hợp bị loại trừ theo quy định.

Vì vậy, dù người bán chưa kê khai thuế GTGT, bên mua vẫn phải kiểm tra các yếu tố liên quan đến hóa đơn, chứng từ và giao dịch để xác định số thuế đầu vào đủ điều kiện khấu trừ, hoàn thuế.

3. Có hồ sơ hoàn thuế hợp lệ

Tại thời điểm nộp hồ sơ, cơ sở kinh doanh phải thuộc trường hợp được hoàn thuế, có số thuế GTGT đầu vào đáp ứng điều kiện hoàn thuế và thực hiện đúng quy định về khai thuế.

Doanh nghiệp phải lập hồ sơ hoàn thuế GTGT tương ứng với từng trường hợp và gửi đến cơ quan thuế có thẩm quyền.

Ví dụ về trường hợp người bán chưa kê khai thuế GTGT

Công ty A mua hàng hóa của Công ty B và nhận được hóa đơn GTGT hợp lệ.

Công ty A có thuế GTGT đầu vào đủ điều kiện khấu trừ và thuộc trường hợp được hoàn thuế.

Tuy nhiên, tại thời điểm Công ty A lập hồ sơ hoàn thuế, Công ty B chưa kê khai hoặc chưa nộp thuế GTGT đối với hóa đơn đã xuất.

Từ ngày 01/01/2026

Việc Công ty B chưa kê khai, nộp thuế GTGT không còn là điều kiện riêng để xác định Công ty A có được hoàn thuế hay không.

Công ty A vẫn có thể được xem xét hoàn thuế nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện khác theo quy định.

Tuy nhiên, cơ quan thuế vẫn có thể kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý của hóa đơn và giao dịch cũng như các điều kiện hoàn thuế khác. Việc bỏ một điều kiện không đồng nghĩa với việc bỏ yêu cầu kiểm tra đối với hồ sơ hoàn thuế.

Người bán chưa kê khai thuế có làm mất quyền khấu trừ của bên mua không?

Không thể kết luận chỉ dựa trên việc người bán đã hay chưa kê khai thuế.

Việc khấu trừ thuế GTGT đầu vào và việc hoàn thuế GTGT còn phụ thuộc vào nhiều điều kiện khác theo pháp luật thuế.

Do đó, doanh nghiệp mua hàng vẫn cần kiểm tra:

• Hóa đơn có hợp pháp, hợp lệ hay không;

• Hàng hóa, dịch vụ có thực tế phát sinh hay không;

• Hóa đơn có đáp ứng điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào hay không;

• Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt trong trường hợp pháp luật yêu cầu;

• Hàng hóa, dịch vụ có phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế hay không;

• Doanh nghiệp có thuộc trường hợp được hoàn thuế hay không.

Văn bản hợp nhất Luật Thuế GTGT hiện hành tiếp tục quy định về điều kiện khấu trừ và hoàn thuế, do đó doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu này.

Lưu ý đối với hồ sơ hoàn thuế trước năm 2026

Mốc 01/01/2026 rất quan trọng.

Đối với hồ sơ, kỳ hoàn thuế thuộc thời gian trước ngày 01/01/2026, cần xem xét quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm tương ứng.

Đối với kỳ hoàn thuế thuộc phạm vi áp dụng của quy định từ 01/01/2026, người bán chưa kê khai, nộp thuế GTGT đối với hóa đơn đã xuất không còn là điều kiện để xác định quyền hoàn thuế của bên mua.

Kết luận

Từ 01/01/2026, quy định về điều kiện hoàn thuế GTGT đã có thay đổi đáng chú ý:

Người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT đối với hóa đơn đã xuất không còn là điều kiện hoàn thuế GTGT của bên mua.

Do đó, trường hợp người bán chưa kê khai hoặc chưa nộp thuế GTGT không đương nhiên làm mất quyền hoàn thuế của doanh nghiệp mua hàng.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện khác về đối tượng hoàn thuế, khấu trừ thuế GTGT đầu vào, hóa đơn, chứng từ, thanh toán và hồ sơ hoàn thuế theo quy định hiện hành.

Căn cứ pháp lý

• Luật số 149/2025/QH15 ngày 11/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, có hiệu lực từ 01/01/2026.

• Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, được sửa đổi, bổ sung và hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 114/VBHN-VPQH năm 2026.

• Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế GTGT.

• Nghị định 359/2025/NĐ-CP và Nghị định 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

• Công văn 6936/CT-QLTT năm 2026 của Cục Thuế hướng dẫn thống nhất một số nội dung trong giải quyết hoàn thuế GTGT, trong đó xác nhận từ 01/01/2026 người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT không còn là điều kiện hoàn thuế của bên mua.