Hộ kinh doanh vật liệu xây dựng 2026: Thuế, thủ tục và hóa đơn cần biết

Kinh doanh vật liệu xây dựng như xi măng, sắt thép, gạch, cát đá, sơn, thiết bị hoàn thiện… là mô hình khá phổ biến tại cả thành phố và khu vực nông thôn.

Tuy nhiên, đặc thù của ngành này là giá trị mỗi đơn hàng tương đối lớn, thường xuyên bán cho nhà thầu hoặc doanh nghiệp và có nhiều loại hàng hóa được tính theo kg, tấn, m³, cây, bao hoặc viên.

Vì vậy, ngoài việc nhập hàng và bán hàng, chủ cửa hàng cần đặc biệt chú ý đến đăng ký hộ kinh doanh, doanh thu, thuế, hóa đơn điện tử và quản lý tồn kho.

Trả lời nhanh: Hộ kinh doanh vật liệu xây dựng có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống thuộc ngưỡng không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN. Khi doanh thu trên 1 tỷ đồng, hoạt động bán vật liệu xây dựng thuộc nhóm phân phối, cung cấp hàng hóa, thường áp dụng tỷ lệ GTGT 1%; nếu lựa chọn tính TNCN theo doanh thu trong nhóm được phép lựa chọn, tỷ lệ TNCN là 0,5% trên phần doanh thu tính thuế theo quy định.

1. Có được đăng ký hộ kinh doanh vật liệu xây dựng không?

Có.

Hoạt động bán vật liệu xây dựng thông thường có thể đăng ký dưới mô hình hộ kinh doanh nếu quy mô và cách tổ chức phù hợp.

Các mặt hàng phổ biến gồm:

• Xi măng;

• Sắt, thép;

• Gạch xây;

• Ngói;

• Cát;

• Đá;

• Sỏi;

• Sơn;

• Kính;

• Đồ ngũ kim;

• Thiết bị hoàn thiện;

• Một số vật tư phục vụ xây dựng khác.

Kinh doanh vật liệu xây dựng thông thường không đồng nghĩa với việc phải có một “chứng chỉ hành nghề bán vật liệu xây dựng”.

Tuy nhiên, hàng hóa đưa ra thị trường vẫn phải đáp ứng các quy định về chất lượng, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, nhãn hàng hóa và nguồn gốc nếu pháp luật có yêu cầu đối với từng sản phẩm.

2. Điều kiện cần chú ý khi mở cửa hàng vật liệu xây dựng

2.1. Địa điểm kinh doanh

Cửa hàng nên có địa điểm đủ diện tích cho việc:

• Trưng bày;

• Bốc xếp;

• Lưu kho;

• Xe tải ra vào;

• Giao nhận hàng.

Đặc biệt với cát, đá, thép hoặc xi măng, không nên tự ý sử dụng vỉa hè hoặc lòng đường làm khu vực tập kết nếu không được phép.

Kho hàng cũng cần đáp ứng các quy định liên quan tới an toàn, môi trường và phòng cháy chữa cháy tùy quy mô và loại vật liệu lưu trữ.

2.2. Chất lượng hàng hóa

Một cửa hàng vật liệu xây dựng không chỉ chịu trách nhiệm về việc “giao đủ hàng”.

Chủ hộ cần kiểm soát:

Nhà cung cấp → nguồn gốc → quy cách → thương hiệu → số lượng → chất lượng hàng giao.

Với những sản phẩm thuộc diện áp dụng quy chuẩn kỹ thuật hoặc chứng nhận hợp quy, hàng hóa phải đáp ứng yêu cầu tương ứng trước khi lưu thông.

2.3. Niêm yết và quản lý giá

Giá vật liệu xây dựng thường biến động nhanh, đặc biệt là:

• Sắt thép;

• Xi măng;

• Cát;

• Đá;

• Một số vật liệu nhập khẩu.

Cửa hàng nên có bảng giá hoặc hệ thống quản lý giá rõ ràng để tránh tình trạng nhân viên báo mỗi khách một mức giá ngoài chính sách của cửa hàng.

3. Cách đăng ký hộ kinh doanh vật liệu xây dựng

Từ Nghị định 168/2025/NĐ-CP, thủ tục đăng ký hộ kinh doanh được thực hiện tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ đặt trụ sở. Hồ sơ cũng có thể được nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc qua mạng thông tin điện tử.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Đối với hộ do một cá nhân thành lập, hồ sơ cơ bản gồm:

Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh.

Nếu hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình cùng thành lập và ủy quyền một người làm chủ hộ thì bổ sung văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình, được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

Đây là điểm eHKD lưu ý: không nên mặc định rằng hồ sơ nào cũng phải photo công chứng CCCD thành nhiều bộ như một số hướng dẫn cũ trên Internet.

Bước 2: Nộp hồ sơ

Có thể đăng ký:

• Trực tiếp;

• Qua dịch vụ bưu chính;

• Qua mạng thông tin điện tử.

Cơ quan xử lý là Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở hộ kinh doanh.

Bước 3: Nhận kết quả

Nếu hồ sơ đủ điều kiện, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ.

Thông tin đăng ký hộ kinh doanh cũng được truyền sang hệ thống đăng ký thuế để phối hợp quản lý.

4. Mã ngành hộ kinh doanh vật liệu xây dựng

Tùy cách bán buôn hoặc bán lẻ, người kinh doanh có thể tham khảo các nhóm ngành phù hợp.

Mã cụ thể nên lựa chọn theo mặt hàng và hình thức kinh doanh thực tế.

Ví dụ

Một cửa hàng chủ yếu bán lẻ:

• Xi măng;

• Gạch;

• Sắt thép;

• Cát đá;

có thể quan tâm tới nhóm 4752/47524.

Nếu chủ yếu bán số lượng lớn cho nhà thầu hoặc cửa hàng khác thì cần xem nhóm 4663 – bán buôn vật liệu xây dựng.

5. Hộ kinh doanh vật liệu xây dựng đóng thuế bao nhiêu năm 2026?

Đây là phần quan trọng nhất.

Từ năm 2026, ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN của hộ, cá nhân kinh doanh được nâng lên 1 tỷ đồng/năm.

Doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống

Nếu tổng doanh thu năm thuộc ngưỡng quy định:

Thuế GTGT: không phải nộp

Thuế TNCN: không phải nộp

Tuy nhiên hộ vẫn cần theo dõi và thông báo doanh thu theo quy định.

Ví dụ cửa hàng có doanh thu:

850 triệu đồng/năm

thì vẫn nằm trong ngưỡng không chịu GTGT và không phải nộp TNCN.

6. Doanh thu trên 1 tỷ đồng tính thuế thế nào?

Hoạt động bán vật liệu xây dựng thông thường thuộc nhóm:

Phân phối, cung cấp hàng hóa.

Đối với nhóm này, tỷ lệ tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu là 1%.

Đối với hộ có doanh thu trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng và lựa chọn phương pháp tính TNCN theo tỷ lệ trên doanh thu, thuế suất TNCN đối với hoạt động phân phối, cung cấp hàng hóa là 0,5% và doanh thu tính TNCN là phần doanh thu vượt ngưỡng không phải nộp thuế.

Ví dụ: doanh thu 2 tỷ đồng/năm

Giả sử cửa hàng chỉ có hoạt động bán vật liệu xây dựng và lựa chọn TNCN theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu.

Thuế GTGT

2 tỷ × 1% = 20 triệu đồng

Thuế TNCN

(2 tỷ – 1 tỷ) × 0,5% = 5 triệu đồng

Tổng theo ví dụ:

25 triệu đồng

Lưu ý: đây là ví dụ đơn giản cho hoạt động phân phối hàng hóa. Nếu hộ đồng thời có vận tải, thi công, xây dựng hoặc dịch vụ khác thì cần tách doanh thu theo từng hoạt động vì tỷ lệ thuế có thể khác nhau.

7. Hộ doanh thu từ trên 1 tỷ đến 3 tỷ còn lựa chọn cách tính TNCN khác không?

Có.

Hộ, cá nhân kinh doanh trong nhóm doanh thu trên ngưỡng miễn thuế đến 3 tỷ đồng có thể lựa chọn phương pháp TNCN theo quy định.

Ngoài cách tính theo tỷ lệ trên doanh thu, có thể lựa chọn:

Thu nhập tính thuế = Doanh thu – Chi phí liên quan

Sau đó:

Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế × 15%

Với doanh thu trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng, mức thuế suất theo phương pháp thu nhập là 17%; trên 50 tỷ đồng là 20%.

Ngành vật liệu xây dựng cần đặc biệt cân nhắc

Ngành này thường có:

• Giá vốn cao;

• Chi phí vận chuyển lớn;

• Chi phí bốc xếp;

• Thuê kho;

• Nhân công;

• Hao hụt;

• Chi phí xe;

• Chiết khấu nhà cung cấp.

Do đó, cửa hàng không nên chỉ nhìn vào tỷ lệ thuế để chọn phương pháp.

Cần so sánh:

Phương pháp theo doanh thu

với

Phương pháp theo doanh thu – chi phí

dựa trên dữ liệu thực tế của mình.

8. Cửa hàng vật liệu xây dựng có bắt buộc dùng hóa đơn điện tử không?

Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng phải áp dụng hóa đơn điện tử theo quy định.

Hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống nếu có nhu cầu vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

Với cửa hàng vật liệu xây dựng, nên dùng hóa đơn sớm

Ngay cả khi chưa bắt buộc, ngành này thường xuyên bán hàng cho:

• Công ty xây dựng;

• Nhà thầu;

• Doanh nghiệp;

• Trường học;

• Cơ quan;

• Chủ đầu tư.

Những khách hàng này thường có nhu cầu lấy hóa đơn.

Vì vậy, chủ động sử dụng hóa đơn điện tử có thể thuận tiện hơn so với chờ đến khi doanh thu vượt ngưỡng mới triển khai.

9. Có phải khách cá nhân không lấy hóa đơn thì không cần ghi doanh thu?

Không.

Doanh thu không phụ thuộc vào việc khách có yêu cầu hóa đơn hay không.

Ví dụ:

Khách A mua 30 triệu sắt thép và lấy hóa đơn.

Khách B mua 20 triệu xi măng nhưng không lấy hóa đơn.

Khách C mua 10 triệu gạch và trả tiền mặt.

Tổng doanh thu thực tế:

60 triệu đồng.

Không thể chỉ ghi nhận 30 triệu đồng của khách A.

Đặc biệt từ Nghị định 254/2026/NĐ-CP, nguyên tắc chung khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ là người bán phải lập hóa đơn điện tử theo quy định, trừ trường hợp thuộc diện không phải sử dụng hóa đơn điện tử.

10. Doanh thu vật liệu xây dựng nên quản lý thế nào?

Một đặc thù rất lớn của ngành này là hàng hóa được bán bằng nhiều đơn vị.

Ví dụ:

Nếu không quản lý chuẩn đơn vị ngay từ đầu, tồn kho trên phần mềm rất dễ lệch với kho thực tế.

Ví dụ:

Nhập 10 tấn thép.

Nhân viên bán theo kg.

Nếu hệ thống không quy đổi:

1 tấn = 1.000 kg

thì số tồn có thể sai ngay sau vài đơn hàng.

11. Bán cả vật liệu và vận chuyển thì tính thuế ra sao?

Đây là trường hợp rất phổ biến.

Ví dụ cửa hàng bán:

50 triệu tiền vật liệu

và thu thêm:

3 triệu tiền vận chuyển.

Nếu vận chuyển được xác định là hoạt động kinh doanh riêng thuộc nhóm ngành có tỷ lệ thuế khác thì cần phân loại doanh thu đúng theo bản chất từng hoạt động.

Không nên mặc định toàn bộ:

53 triệu = doanh thu bán hàng hóa

nếu thực tế có nhiều hoạt động chịu tỷ lệ thuế khác nhau.

Chủ hộ nên thiết kế bảng giá hoặc hóa đơn tách rõ:

Tiền hàng – vận chuyển – dịch vụ khác

để thuận tiện cho kê khai.

12. Bán hàng công nợ có phải theo dõi doanh thu không?

Có.

Ngành vật liệu xây dựng thường cho khách quen hoặc nhà thầu:

Nhận hàng trước → thanh toán sau.

Ví dụ khách mua:

100 triệu đồng

nhưng mới thanh toán:

30 triệu đồng.

Nếu chỉ nhìn dòng tiền ngân hàng, chủ cửa hàng có thể tưởng doanh thu là 30 triệu đồng.

Trong khi đó hệ thống bán hàng phải theo dõi riêng:

• Giá trị hàng đã bán;

• Tiền đã thu;

• Công nợ còn lại.

Có thể hiểu:

Doanh thu ≠ tiền đã thu.

13. Không nên dùng toàn bộ tiền vào tài khoản làm doanh thu

Ví dụ trong ngày tài khoản nhận:

• Khách mua hàng: 40 triệu;

• Chủ hộ tự chuyển tiền vào: 100 triệu;

• Khách trả nợ cũ: 30 triệu;

• Người thân cho vay: 50 triệu.

Không thể cộng toàn bộ:

220 triệu đồng

thành doanh thu bán hàng trong ngày.

Cần đối chiếu:

Đơn hàng → hóa đơn → công nợ → giao dịch ngân hàng.

Đây là lý do cửa hàng vật liệu xây dựng nên tách tương đối rõ tài khoản dùng cho hoạt động kinh doanh và quản lý công nợ khách hàng.

14. Cửa hàng có nhiều kho hoặc nhiều điểm bán thì sao?

Hộ kinh doanh hiện có thể hoạt động tại nhiều địa điểm theo quy định.

Với hộ có nhiều địa điểm kinh doanh, quy định thuế hiện hành yêu cầu sử dụng mã số thuế của hộ cho các cửa hàng và thể hiện mã địa điểm kinh doanh trên hóa đơn theo trường hợp áp dụng.

Ví dụ:

Cửa hàng chính – Kho A – Kho B

không nên mỗi nơi tự quản lý một file Excel riêng mà không có số liệu tổng.

Hệ thống nên quản lý được:

Tồn từng kho + doanh thu từng điểm + tổng doanh thu toàn hộ.

15. Những sai lầm thường gặp khi kinh doanh vật liệu xây dựng

Ghi thiếu doanh thu tiền mặt

Ngành VLXD có nhiều đơn giao tận công trình và khách trả tiền trực tiếp.

Nếu nhân viên giao hàng thu tiền nhưng không cập nhật hệ thống, doanh thu và công nợ đều có thể sai.

Không tách bán hàng và vận chuyển

Nếu cửa hàng vừa bán vật liệu vừa vận chuyển, cần xác định đúng từng hoạt động để áp dụng tỷ lệ thuế phù hợp.

Chỉ quản lý tiền mà không quản lý hàng

Ví dụ doanh thu đúng nhưng thép thực tế thiếu vài trăm kg thì lợi nhuận vẫn có thể bị thất thoát.

Không quản lý công nợ

Nhà thầu thường mua nhiều lần rồi mới thanh toán.

Không theo dõi từng khách rất dễ xảy ra tình trạng:

Đã giao hàng nhưng quên thu tiền.

Đợi cuối năm mới cộng doanh thu

Nếu doanh thu đang tiến gần 1 tỷ đồng, việc không theo dõi lũy kế có thể khiến hộ bị động khi phát sinh nghĩa vụ về thuế và hóa đơn điện tử.

16. Một cửa hàng VLXD nên theo dõi những gì?

Tối thiểu nên có các nhóm dữ liệu:

Đây cũng là ngành rất phù hợp để số hóa sớm vì số lượng mặt hàng không nhất thiết quá lớn nhưng giá trị hàng hóa và công nợ thường cao.

17. Checklist mở hộ kinh doanh vật liệu xây dựng

Trước khi hoạt động, chủ hộ nên kiểm tra:

18. Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh vật liệu xây dựng có phải đăng ký kinh doanh không?

Nếu hoạt động kinh doanh thuộc trường hợp phải đăng ký hộ kinh doanh, chủ hộ thực hiện đăng ký tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

Doanh thu 800 triệu đồng/năm có phải đóng GTGT và TNCN không?

Theo ngưỡng áp dụng năm 2026, doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống thuộc mức không chịu GTGT và không phải nộp TNCN.

Doanh thu đúng 1 tỷ đồng có phải nộp thuế không?

Ngưỡng hiện hành là từ 1 tỷ đồng trở xuống. Trường hợp doanh thu trên 1 tỷ đồng mới vượt ngưỡng này.

Bán vật liệu xây dựng chịu tỷ lệ GTGT bao nhiêu?

Hoạt động phân phối, cung cấp hàng hóa thuộc nhóm áp dụng tỷ lệ GTGT 1% trên doanh thu khi thuộc diện chịu thuế.

TNCN của cửa hàng vật liệu xây dựng là bao nhiêu?

Với hộ thuộc nhóm được lựa chọn phương pháp tính theo doanh thu, hoạt động phân phối, cung cấp hàng hóa áp dụng tỷ lệ TNCN 0,5% trên doanh thu tính thuế. Ngoài ra có thể có phương pháp tính dựa trên thu nhập đối với trường hợp pháp luật cho phép hoặc yêu cầu.

Trên 1 tỷ đồng có bắt buộc dùng hóa đơn điện tử không?

Có. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng thuộc diện phải áp dụng hóa đơn điện tử theo quy định hiện hành.

Cửa hàng bán cả vật liệu và chở hàng có cần tách doanh thu không?

Nên tách doanh thu theo từng hoạt động nếu chúng thuộc các nhóm ngành áp dụng tỷ lệ thuế khác nhau.

19. Kết luận

Mở hộ kinh doanh vật liệu xây dựng không phải thủ tục quá phức tạp, nhưng quản lý sau khi mở lại khó hơn nhiều ngành bán lẻ thông thường.

Chủ hộ cần kiểm soát đồng thời:

Hàng hóa → tồn kho → giá bán → giao hàng → công nợ → dòng tiền → hóa đơn → thuế.

Đặc biệt từ năm 2026:

Doanh thu ≤ 1 tỷ đồng: thuộc ngưỡng không chịu GTGT và không phải nộp TNCN.

Doanh thu > 1 tỷ đồng: bắt đầu phát sinh các nghĩa vụ thuế tương ứng và thuộc diện áp dụng hóa đơn điện tử theo quy định.

Với ngành vật liệu xây dựng, eHKD khuyến nghị không chỉ theo dõi doanh thu mà phải quản lý tồn kho và công nợ song song. Đây mới là hai khu vực dễ gây thất thoát lớn nhất.

eHKD sẽ tiếp tục cập nhật các hướng dẫn về thuế, hóa đơn, kế toán và vận hành hộ kinh doanh theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu và áp dụng được ngay.

Cập nhật: 09/2026.

Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo theo quy định hiện hành tại thời điểm biên soạn. Với trường hợp kinh doanh nhiều ngành nghề, nhiều địa điểm hoặc phát sinh hoạt động xây dựng, vận tải riêng, hộ nên xác định nghĩa vụ thuế theo từng hoạt động thực tế.