Hồ sơ miễn tiền chậm nộp thuế xuất nhập khẩu năm 2026 gồm những giấy tờ gì? Hướng dẫn hồ sơ đối với trường hợp thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ và các trường hợp bất khả kháng khác.
Từ ngày 01/7/2026, hồ sơ miễn tiền chậm nộp đối với thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu được thực hiện theo Điều 10 Thông tư 86/2026/TT-BTC.
Tùy vào nguyên nhân dẫn đến thiệt hại, người nộp thuế cần chuẩn bị hồ sơ, chứng từ khác nhau.
Hồ sơ miễn tiền chậm nộp thuế xuất nhập khẩu năm 2026 gồm những gì?
Theo khoản 2 Điều 10 Thông tư 86/2026/TT-BTC, hồ sơ miễn tiền chậm nộp được chia thành 2 nhóm chính:
1. Trường hợp thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ
Người nộp thuế cần chuẩn bị:
Văn bản đề nghị miễn tiền chậm nộp theo Mẫu số 5 tại Phụ lục II Thông tư 86/2026/TT-BTC nếu gửi qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan; hoặc Mẫu số 12 tại Phụ lục I nếu thực hiện bằng hồ sơ giấy.
Biên bản hoặc văn bản xác nhận nguyên nhân thiệt hại của cơ quan có thẩm quyền tại nơi xảy ra sự kiện.
Chứng từ liên quan đến việc bồi thường, bảo hiểm, nếu có.
Cơ quan có thể xác nhận nguyên nhân thiệt hại gồm cơ quan công an có thẩm quyền, UBND cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu vực cửa khẩu hoặc cảng vụ có liên quan.
2. Trường hợp bất khả kháng khác
Đối với trường hợp bất khả kháng khác theo quy định tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP, hồ sơ gồm:
Văn bản đề nghị miễn tiền chậm nộp theo Mẫu số 5 tại Phụ lục II hoặc Mẫu số 12 tại Phụ lục I Thông tư 86/2026/TT-BTC.
Văn bản xác định giá trị thiệt hại vật chất của cơ quan tài chính hoặc tổ chức giám định độc lập đối với trường hợp do chiến tranh, bạo loạn, đình công khiến người nộp thuế phải ngừng hoặc nghỉ sản xuất, kinh doanh.
Tài liệu chứng minh không có khả năng nộp ngân sách nhà nước nếu người nộp thuế gặp rủi ro không xuất phát từ nguyên nhân hoặc trách nhiệm chủ quan của mình.
Chứng từ liên quan đến bồi thường, bảo hiểm, nếu có.
Hồ sơ miễn tiền chậm nộp được nộp như thế nào?
Người nộp thuế gửi hồ sơ đến cơ quan hải quan nơi phát sinh khoản phải nộp ngân sách nhà nước.
Nếu thực hiện qua hệ thống điện tử, người nộp thuế khai thông tin đề nghị miễn tiền chậm nộp theo Mẫu số 5 và gửi kèm bản chụp các tài liệu liên quan được ký số.
Trường hợp Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan gặp sự cố, người nộp thuế thực hiện bằng hồ sơ giấy theo quy định.
Cơ quan nào có thẩm quyền quyết định miễn tiền chậm nộp?
Theo khoản 3 Điều 10 Thông tư 86/2026/TT-BTC, Thủ trưởng cơ quan hải quan nơi tiếp nhận hồ sơ có thẩm quyền ban hành Quyết định miễn tiền chậm nộp theo Mẫu số 13 tại Phụ lục I.
Trường hợp Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan đã có chức năng tiếp nhận, xử lý và phản hồi hoặc ban hành quyết định miễn tiền chậm nộp thì cơ quan hải quan thực hiện trên hệ thống.
Cơ quan hải quan xử lý hồ sơ miễn tiền chậm nộp thế nào?
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, nếu hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan hải quan sẽ thông báo để người nộp thuế giải trình hoặc bổ sung.
Theo Thông tư 86/2026/TT-BTC, cơ quan hải quan phản hồi về việc giải trình, bổ sung hồ sơ trong 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ chưa đầy đủ.
Nếu sau khi nhận thông báo mà người nộp thuế không giải trình, bổ sung hồ sơ trong thời hạn 05 ngày làm việc, cơ quan hải quan thông báo về việc chưa đủ cơ sở xem xét, xử lý hồ sơ miễn tiền chậm nộp.
Lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ miễn tiền chậm nộp thuế xuất nhập khẩu
Để hạn chế việc hồ sơ phải bổ sung, người nộp thuế nên lưu ý:
Xác định đúng trường hợp miễn tiền chậm nộp trước khi lập hồ sơ.
Sử dụng đúng mẫu văn bản đề nghị theo Thông tư 86/2026/TT-BTC.
Chuẩn bị tài liệu chứng minh rõ nguyên nhân và mức độ thiệt hại.
Lưu giữ đầy đủ chứng từ về bồi thường, bảo hiểm nếu có.
Đối với trường hợp bất khả kháng khác, cần có tài liệu chứng minh thiệt hại hoặc tình trạng không có khả năng nộp ngân sách nhà nước theo từng trường hợp.
Theo dõi thông báo của cơ quan hải quan để kịp thời giải trình, bổ sung nếu được yêu cầu.
Kết luận
Hồ sơ miễn tiền chậm nộp thuế xuất nhập khẩu năm 2026 không giống nhau trong mọi trường hợp. Nếu nguyên nhân là thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn hoặc tai nạn bất ngờ, hồ sơ tập trung vào văn bản đề nghị, tài liệu xác nhận thiệt hại và chứng từ bồi thường, bảo hiểm.
Đối với các trường hợp bất khả kháng khác, người nộp thuế cần bổ sung tài liệu chứng minh mức độ thiệt hại hoặc việc không có khả năng nộp ngân sách nhà nước theo quy định.
Căn cứ pháp lý: Thông tư 86/2026/TT-BTC; Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
