Từ Quý 3/2026, doanh nghiệp sử dụng Mẫu 05/KK-TNCN mới theo Thông tư 89/2026/TT-BTC. Mẫu tờ khai bổ sung 14 chỉ tiêu liên quan đến thu nhập được miễn thuế, thu nhập tính thuế, số thuế phải khấu trừ và các khoản thuế TNCN được miễn.
Từ ngày 01/7/2026, tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công thực hiện khai thuế thu nhập cá nhân theo quý và sử dụng Mẫu 05/KK-TNCN ban hành kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC.
Quý 3/2026 là kỳ kê khai quý đầu tiên áp dụng theo quy định mới, tương ứng với thu nhập phát sinh từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 30/9/2026. Thông tư 89/2026/TT-BTC được ban hành ngày 30/6/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
Điểm đáng chú ý là Mẫu 05/KK-TNCN mới bổ sung 14 chỉ tiêu, tập trung vào việc tách rõ thu nhập miễn thuế, thu nhập tính thuế và các trường hợp được miễn thuế TNCN.
Nhìn nhanh 14 chỉ tiêu mới theo 4 nhóm
Thay vì ghi nhớ từng chỉ tiêu riêng lẻ, kế toán có thể chia thành 4 nhóm để dễ kiểm tra:
Nhóm nội dung | Chỉ tiêu | Ý nghĩa |
|---|---|---|
Thu nhập được miễn | [24], [26], [27], [28] | Theo dõi riêng các khoản thu nhập thuộc diện miễn thuế |
Thu nhập tính thuế | [32], [33], [34] | Tách thu nhập tính thuế của cá nhân cư trú và không cư trú |
Thuế phải khấu trừ, được miễn | [35], [36] | Xác định nghĩa vụ khấu trừ và tổng số thuế được miễn |
Các nhóm được ưu đãi đặc thù | [37] – [41] | Theo dõi thu nhập và số thuế miễn cho nhân lực công nghệ và các trường hợp khác |
Theo hướng dẫn giới thiệu điểm mới của Thông tư 89/2026/TT-BTC, các chỉ tiêu bổ sung chủ yếu phục vụ việc quản lý những khoản thu nhập, số thuế được miễn và các nhóm nhân lực được hưởng chính sách ưu đãi.
Chi tiết 14 chỉ tiêu mới trên Mẫu 05/KK-TNCN
Chỉ tiêu | Nội dung kê khai | Kế toán cần hiểu như thế nào? |
|---|---|---|
[24] | Tổng thu nhập được miễn trong kỳ | Tổng hợp toàn bộ các khoản thu nhập thuộc diện miễn thuế |
[26] | Thu nhập từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo | Ghi phần thu nhập đáp ứng điều kiện được miễn theo chính sách tương ứng |
[27] | Thu nhập của chuyên gia hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo | Phản ánh thu nhập được miễn của chuyên gia thuộc diện ưu đãi |
[28] | Thu nhập được miễn khác | Ghi các khoản miễn thuế khác không thuộc các chỉ tiêu chi tiết trước đó |
[32] | Thu nhập tính thuế | Tổng thu nhập tính thuế của cá nhân thuộc kỳ kê khai |
[33] | Thu nhập tính thuế của cá nhân cư trú | Tách riêng phần của cá nhân cư trú |
[34] | Thu nhập tính thuế của cá nhân không cư trú | Tách riêng phần của cá nhân không cư trú |
[35] | Số thuế TNCN phải khấu trừ trong kỳ | Số thuế doanh nghiệp xác định phải khấu trừ |
[36] | Số thuế được miễn trong kỳ | Tổng số thuế TNCN thuộc diện được miễn |
[37] | Thu nhập của nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao được miễn thuế | Theo dõi riêng tổng thu nhập của nhóm đối tượng này |
[38] | Số thuế được miễn của nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao | Phần thuế TNCN được miễn tương ứng với chỉ tiêu [37] |
[39] | Thu nhập của nhân lực công nghệ cao thuộc trường hợp được miễn | Ghi tổng thu nhập thuộc diện ưu đãi của nhóm nhân lực công nghệ cao |
[40] | Số thuế được miễn của nhân lực công nghệ cao | Theo dõi số thuế được miễn đối với hoạt động R&D công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược |
[41] | Số thuế được miễn khác | Tổng hợp các khoản thuế được miễn khác theo quy định |
Danh sách 14 chỉ tiêu trên được bổ sung trên Mẫu 05/KK-TNCN mới áp dụng từ ngày 01/7/2026.
Điểm mới 1: Tờ khai đã tách riêng phần thu nhập được miễn thuế
Đây là thay đổi đáng chú ý nhất.
Trước khi lập tờ khai, bộ phận kế toán nên phân loại thu nhập của người lao động thành các nhóm ngay từ dữ liệu bảng lương thay vì chờ đến bước lập tờ khai mới xử lý.
Có thể tổ chức dữ liệu theo cấu trúc:
Tổng thu nhập → Thu nhập chịu thuế → Thu nhập được miễn → Thu nhập tính thuế → Thuế phải khấu trừ → Thuế được miễn
Cách làm này giúp số liệu trên bảng lương, phần mềm kế toán và Mẫu 05/KK-TNCN dễ đối chiếu hơn.
Ví dụ
Trong quý, một cá nhân có:
Khoản thu nhập | Giá trị |
|---|---|
Thu nhập từ tiền lương | 90.000.000 đồng |
Khoản thu nhập thuộc diện miễn | 10.000.000 đồng |
Các khoản giảm trừ hợp lệ | Xác định theo hồ sơ thực tế |
Kế toán không nên chỉ lấy toàn bộ 100 triệu đồng rồi xử lý chung trên một chỉ tiêu.
Phần 10 triệu đồng thuộc diện miễn cần được phân loại vào nhóm chỉ tiêu miễn tương ứng trước khi xác định thu nhập tính thuế.
Điểm mới 2: Phải tách cá nhân cư trú và không cư trú
Mẫu mới yêu cầu thể hiện rõ thu nhập tính thuế của hai nhóm:
[33] Cá nhân cư trú
và
[34] Cá nhân không cư trú
Vì vậy, với doanh nghiệp có chuyên gia nước ngoài, lao động nước ngoài hoặc cá nhân làm việc xuyên biên giới, việc xác định tình trạng cư trú cần được thực hiện trước khi lập tờ khai.
Không nên đến cuối quý mới kiểm tra từng trường hợp vì có thể dẫn đến việc phải điều chỉnh lại cả thu nhập tính thuế và số thuế đã khấu trừ.
Điểm mới 3: Theo dõi riêng các chính sách miễn thuế cho nhân lực công nghệ
Một nhóm chỉ tiêu hoàn toàn mới từ [37] đến [40] được thiết kế để theo dõi chính sách miễn thuế đối với một số nhóm nhân lực trong lĩnh vực công nghệ.
Có thể hiểu đơn giản:
Đối tượng | Thu nhập | Thuế được miễn |
|---|---|---|
Nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao | [37] | [38] |
Nhân lực công nghệ cao thuộc trường hợp ưu đãi | [39] | [40] |
Đối với các doanh nghiệp công nghệ, R&D hoặc có nhân sự thuộc diện ưu đãi, kế toán nên tạo riêng mã thu nhập hoặc trường dữ liệu trong bảng lương để phục vụ việc tổng hợp cuối quý.
Mẫu 05/KK-TNCN từ 01/7/2026 chỉ còn khai theo quý
Một thay đổi doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là từ ngày 01/7/2026, đối với tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công, Mẫu 05/KK-TNCN không còn kỳ khai tháng mà thực hiện khai theo quý.
Tổ chức, cá nhân trả thu nhập đồng thời thực hiện quyết toán thuế theo năm.
Vì vậy, doanh nghiệp đang có quy trình kế toán cũ theo kỳ tháng nên kiểm tra lại thiết lập trên:
Phần mềm kế toán → phần mềm tiền lương → lịch công việc thuế → phân quyền người lập và người duyệt tờ khai
để tránh tiếp tục sử dụng cách kê khai cũ.
Có trả lương nhưng không phát sinh khấu trừ thuế thì có khai không?
Điểm này kế toán rất dễ bỏ sót.
Mẫu 05/KK-TNCN mới áp dụng đối với tổ chức, cá nhân có phát sinh trả thu nhập từ tiền lương, tiền công cho cá nhân trong quý, không phụ thuộc vào việc trong quý có phát sinh khấu trừ thuế TNCN hay không.
Ví dụ:
Doanh nghiệp có 10 lao động.
Trong Quý 3/2026 vẫn trả tiền lương bình thường nhưng sau giảm trừ chưa có lao động nào phát sinh số thuế phải khấu trừ.
Doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào số thuế phải nộp bằng 0 để kết luận không phải lập tờ khai.
Cần xét việc có phát sinh trả thu nhập từ tiền lương, tiền công trong quý hay không.
Quý 3/2026 gồm những tháng nào?
Quý 3/2026 được xác định từ:
01/7/2026 → 30/9/2026
Vì đây cũng chính là khoảng thời gian đầu tiên Thông tư 89/2026/TT-BTC được áp dụng nên doanh nghiệp cần đặc biệt cẩn thận khi chuyển số liệu từ mẫu và quy trình cũ sang mẫu mới.
Theo quy định về khai thuế theo quý, hồ sơ được nộp chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo.
Kế toán nên chuẩn bị số liệu như thế nào?
Một cách dễ kiểm tra là chia hồ sơ thành 5 lớp dữ liệu:
Bước kiểm tra | Dữ liệu cần khớp |
|---|---|
01. Nhân sự | Danh sách người được trả thu nhập trong quý |
02. Tiền lương | Tổng thu nhập thực tế đã trả |
03. Thu nhập miễn thuế | Phân loại đúng từng chính sách miễn |
04. Thuế TNCN | Thu nhập tính thuế, thuế phải khấu trừ và số thuế được miễn |
05. Tờ khai | Đối chiếu các chỉ tiêu [24] – [45] trước khi nộp |
Thay vì chỉ kiểm tra tổng tiền thuế, kế toán nên đối chiếu từ dữ liệu nhân sự đến từng nhóm thu nhập. Đây là cách hạn chế chênh lệch khi quyết toán thuế cuối năm.
Checklist trước khi nộp Mẫu 05/KK-TNCN Quý 3/2026
Nội dung kiểm tra | Trạng thái |
|---|---|
Đã sử dụng đúng Mẫu 05/KK-TNCN theo Thông tư 89/2026/TT-BTC | □ |
Đã tổng hợp đủ người được trả thu nhập trong Quý 3 | □ |
Đã phân loại cá nhân cư trú/không cư trú | □ |
Đã tách các khoản thu nhập được miễn | □ |
Đã kiểm tra các đối tượng được hưởng chính sách miễn thuế đặc thù | □ |
Đã đối chiếu số thuế phải khấu trừ với bảng lương | □ |
Đã kiểm tra số thuế được miễn | □ |
Đã đối chiếu tổng thu nhập trên tờ khai với dữ liệu kế toán | □ |
4 lỗi dễ gặp khi lập tờ khai Quý 3/2026
Vẫn sử dụng mẫu hoặc quy trình kê khai cũ
Quý 3/2026 phải sử dụng Mẫu 05/KK-TNCN mới ban hành kèm Thông tư 89/2026/TT-BTC.
Không tách thu nhập miễn thuế
Mẫu mới đã bổ sung riêng các chỉ tiêu liên quan đến thu nhập được miễn, vì vậy dữ liệu bảng lương cũng cần được phân loại tương ứng.
Nhầm cá nhân cư trú và không cư trú
Sai trạng thái cư trú có thể kéo theo sai thu nhập tính thuế và số thuế phải khấu trừ.
Cho rằng không phát sinh số thuế phải nộp thì không cần khai
Doanh nghiệp cần căn cứ vào việc có phát sinh trả thu nhập từ tiền lương, tiền công trong quý, không chỉ nhìn vào số thuế phải khấu trừ.
Kế toán cần nhớ gì cho Quý 3/2026?
Có thể tóm gọn thành công thức kiểm tra:
Đúng mẫu → Đúng người → Đúng thu nhập → Đúng khoản miễn → Đúng thu nhập tính thuế → Đúng số thuế
Trong đó, thay đổi quan trọng nhất của Mẫu 05/KK-TNCN mới là việc bổ sung 14 chỉ tiêu giúp tách rõ các khoản thu nhập được miễn, thu nhập tính thuế và số thuế được miễn.
Doanh nghiệp nên điều chỉnh ngay cách tập hợp dữ liệu từ bảng lương để các khoản thu nhập đặc thù được phân loại ngay khi phát sinh, thay vì đợi đến thời điểm lập tờ khai mới xử lý.
Căn cứ pháp lý chính:
Thông tư 89/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026;
Nghị định 252/2026/NĐ-CP;
Công văn 5746/CT-CS năm 2026 về các điểm mới của Thông tư 89/2026/TT-BTC.
Bài viết được eHKD tổng hợp theo quy định đang áp dụng tại thời điểm 01/10/2026 và mang tính chất tham khảo.
