Theo Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử có thể được khen thưởng nếu đáp ứng đủ 3 điều kiện. Mức thưởng tối đa là 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, không quá 10 triệu đồng mỗi vụ việc.
Người tiêu dùng mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ có quyền yêu cầu người bán lập và giao hóa đơn điện tử theo quy định. Trường hợp người bán không thực hiện nghĩa vụ này, người tiêu dùng có thể cung cấp thông tin, tố giác hành vi vi phạm đến cơ quan thuế.
Theo Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử có thể được xem xét khen thưởng nếu đáp ứng đủ 3 điều kiện theo quy định.
1. Ba điều kiện được nhận thưởng khi tố giác người bán không lập hóa đơn điện tử
Căn cứ khoản 1 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, người tiêu dùng được xem xét khen thưởng khi tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử trong hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
Điều kiện 1: Cung cấp thông tin trung thực, chính xác và kịp thời
Người tố giác phải cung cấp thông tin trung thực, chính xác, kịp thời và có căn cứ xác định:
Thời gian xảy ra hành vi vi phạm.
Địa điểm xảy ra hành vi vi phạm.
Người thực hiện hành vi vi phạm.
Vì vậy, người tiêu dùng nên lưu giữ các thông tin liên quan đến giao dịch như thời gian mua hàng, địa điểm giao dịch, thông tin người bán, chứng từ thanh toán hoặc tài liệu khác có liên quan để hỗ trợ việc xác minh.
Điều kiện 2: Thông tin phản ánh phải có cơ sở xác minh vi phạm
Nội dung phản ánh phải đúng với thực tế phát sinh và đủ cơ sở để cơ quan thuế xác định tính chất, mức độ vi phạm, đồng thời tiến hành kiểm tra, xác minh.
Thông tin phản ánh cần cụ thể, rõ ràng và phù hợp với những gì thực tế đã xảy ra. Việc cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đủ căn cứ có thể khiến cơ quan thuế gặp khó khăn trong quá trình xác minh vụ việc.
Điều kiện 3: Cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt
Đây là điều kiện quan trọng để được xem xét khen thưởng.
Trên cơ sở thông tin do người tiêu dùng phản ánh, cung cấp, cơ quan thuế phải ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn theo quy định pháp luật về quản lý thuế.
Như vậy, chỉ gửi thông tin tố giác chưa đồng nghĩa với việc chắc chắn được nhận thưởng. Việc xem xét khen thưởng còn phụ thuộc vào kết quả xử lý của cơ quan thuế và các điều kiện liên quan.
2. Mức thưởng khi tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử là bao nhiêu?
Theo khoản 5 Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, mức chi khen thưởng đối với người tiêu dùng cung cấp thông tin phản ánh hành vi không lập và giao hóa đơn của một vụ việc được quy định như sau:
Mức thưởng tối đa bằng 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính.
Số tiền thưởng tối đa là 10.000.000 đồng cho một vụ việc.
Mức thưởng thực tế không mặc nhiên bằng 10% số tiền phạt. Đây là mức trần theo quy định; việc xác định số tiền thưởng cụ thể thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính về mức thưởng, hình thức, trình tự và thủ tục khen thưởng.
Ví dụ: Nếu số tiền xử phạt vi phạm hành chính của một vụ việc là 50 triệu đồng, mức thưởng tối đa theo tỷ lệ 10% là 5 triệu đồng. Đây là mức tối đa tính theo tỷ lệ, không phải số tiền chắc chắn được nhận.
Nếu số tiền xử phạt là 150 triệu đồng, 10% tương ứng 15 triệu đồng nhưng mức thưởng vẫn không vượt quá 10 triệu đồng cho vụ việc đó.
3. Hóa đơn điện tử phải có những nội dung nào?
Theo Điều 10 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hóa đơn cần thể hiện các nội dung theo quy định, bao gồm:
Tên hóa đơn, ký hiệu hóa đơn và ký hiệu mẫu số hóa đơn.
Số hóa đơn.
Tên, địa chỉ và mã số thuế của người bán.
Thông tin người mua theo quy định, gồm tên, địa chỉ, mã số thuế hoặc thông tin định danh tương ứng trong trường hợp áp dụng.
Tên hàng hóa, dịch vụ; đơn vị tính, số lượng, đơn giá và các thông tin về giá trị giao dịch, thuế GTGT theo quy định.
Chữ ký của người bán và các thông tin về chữ ký người mua trong trường hợp pháp luật yêu cầu.
Thời điểm lập hóa đơn và thời điểm ký số.
Mã của cơ quan thuế đối với hóa đơn điện tử có mã.
Các khoản phí, lệ phí, chiết khấu thương mại, khuyến mại và nội dung liên quan khác nếu có.
Một số trường hợp được phép không thể hiện đầy đủ các nội dung nêu trên theo quy định riêng. Vì vậy, cần xác định đúng loại hóa đơn và trường hợp giao dịch cụ thể trước khi kết luận hóa đơn có sai sót hay không.
4. Người tiêu dùng cần làm gì khi người bán không lập hóa đơn điện tử?
Khi phát hiện người bán không lập và giao hóa đơn điện tử trong trường hợp phải lập hóa đơn, người tiêu dùng có thể thực hiện các bước sau:
Bước 1: Đề nghị người bán cung cấp hóa đơn.
Người mua nên yêu cầu người bán lập và giao hóa đơn điện tử cho giao dịch theo quy định.
Bước 2: Lưu giữ thông tin, chứng từ liên quan.
Nên lưu lại thời gian, địa điểm mua hàng, thông tin người bán, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan có thể chứng minh giao dịch thực tế.
Bước 3: Gửi thông tin phản ánh đến cơ quan thuế.
Thông tin phản ánh cần trung thực, cụ thể và có căn cứ để cơ quan thuế kiểm tra, xác minh. Người cung cấp thông tin nên lưu lại tài liệu liên quan đến việc phản ánh để thuận tiện khi cần bổ sung thông tin.
Bước 4: Theo dõi kết quả xử lý.
Việc khen thưởng được xem xét khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định, trong đó có điều kiện cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn dựa trên thông tin được cung cấp.
Kết luận
Theo Điều 41 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử có thể được xem xét khen thưởng nếu đáp ứng đủ 3 điều kiện: cung cấp thông tin trung thực, chính xác và kịp thời; thông tin có đủ cơ sở xác minh vi phạm; và cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt dựa trên thông tin phản ánh.
Mức thưởng tối đa là 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính và không quá 10 triệu đồng cho một vụ việc. Người tiêu dùng nên lưu giữ thông tin giao dịch, cung cấp phản ánh có căn cứ và theo dõi kết quả xử lý để bảo vệ quyền lợi của mình.
Bài viết được eHKD tổng hợp từ nhiều nguồn và chỉ mang tính chất tham khảo.
