Từ ngày 01/07/2026, cá nhân kinh doanh không được sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) theo phương pháp khấu trừ như tổ chức đủ điều kiện. Tuy nhiên, cá nhân kinh doanh vẫn có thể sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định, tùy thuộc doanh thu, hình thức kinh doanh và điều kiện đăng ký.
Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử có hiệu lực, đặt ra những quy định về loại hóa đơn được sử dụng khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
Vậy cá nhân có được xuất hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) không? Nếu không được xuất hóa đơn GTGT, cá nhân kinh doanh có thể sử dụng loại hóa đơn nào để giao cho khách hàng?
1. Cá nhân có được xuất hóa đơn GTGT theo Nghị định 254 không?
Căn cứ khoản 2 Điều 11 Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2024, phương pháp khấu trừ thuế được áp dụng đối với các cơ sở kinh doanh đáp ứng điều kiện theo quy định. Đối tượng áp dụng bao gồm cơ sở kinh doanh có doanh thu hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên, trừ hộ và cá nhân sản xuất, kinh doanh; cơ sở kinh doanh tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ, cũng trừ hộ và cá nhân sản xuất, kinh doanh; cùng một số trường hợp đặc thù khác.
Đồng thời, khoản 1 Điều 8 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định hóa đơn GTGT là loại hóa đơn dành cho các tổ chức kinh tế khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, sử dụng trong các hoạt động như bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trong nước, vận tải quốc tế và xuất khẩu theo quy định.
Từ các căn cứ trên, cá nhân kinh doanh không được sử dụng hóa đơn GTGT theo phương pháp khấu trừ như tổ chức kinh tế đủ điều kiện.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cá nhân kinh doanh không được sử dụng hóa đơn. Cá nhân vẫn có thể sử dụng hóa đơn điện tử phù hợp với quy định áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
2. Cá nhân kinh doanh có được sử dụng hóa đơn điện tử không?
Có. Theo Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP và các quy định liên quan, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể thuộc diện phải sử dụng hoặc được đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử tùy từng trường hợp.
Theo khoản 5 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP, việc sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được hướng dẫn như sau:
Trường hợp 1: Doanh thu tính thuế GTGT hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu tính thuế GTGT hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế theo quy định.
Nếu có nhiều địa điểm kinh doanh, người kinh doanh cần sử dụng mã số thuế theo quy định và ghi rõ địa chỉ của từng địa điểm kinh doanh trên hóa đơn.
Trường hợp 2: Doanh thu trên 500 triệu đồng và dưới 1 tỷ đồng
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu tính thuế GTGT năm trên 500 triệu đồng và dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế theo quy định được viện dẫn.
Nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu, người kinh doanh có thể đăng ký sử dụng các loại hóa đơn điện tử tương ứng.
Trường hợp 3: Không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nhưng phát sinh nhu cầu
Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nhưng phát sinh nhu cầu xuất hóa đơn, người kinh doanh thực hiện khai và nộp thuế trước khi được cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
Trường hợp 4: Doanh thu trong năm đạt ngưỡng phải sử dụng hóa đơn điện tử
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trước chưa đạt 1 tỷ đồng nhưng trong năm tính thuế có doanh thu tính thuế GTGT lũy kế từ 1 tỷ đồng trở lên phải thực hiện đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo thời hạn và hình thức được quy định.
Cụ thể, theo quy định được bài viết nguồn viện dẫn, thời hạn đăng ký là 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu tính thuế GTGT lũy kế đạt từ 1 tỷ đồng trở lên.
Lưu ý: Khi áp dụng các ngưỡng doanh thu, cần xác định đúng doanh thu tính thuế GTGT và đối chiếu quy định có hiệu lực tại thời điểm phát sinh giao dịch.
3. Những đối tượng nào phải sử dụng hóa đơn điện tử theo Nghị định 254?
Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, các nhóm đối tượng và trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử được quy định theo hình thức và điều kiện tương ứng, bao gồm:
Tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh: Sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trừ các trường hợp được quy định áp dụng hình thức khác hoặc thuộc diện không phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Một số doanh nghiệp đáp ứng điều kiện về hạ tầng công nghệ thông tin: Có thể sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế theo quy định, trừ trường hợp rủi ro cao về thuế hoặc trường hợp đăng ký sử dụng hóa đơn có mã.
Tổ chức, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng thuộc nhóm ngành được quy định: Thực hiện sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo điều kiện áp dụng.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng: Phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế theo quy định.
Đối với trường hợp không thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử nhưng có nhu cầu, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể đăng ký sử dụng loại hóa đơn phù hợp nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Do đó, cần phân biệt rõ giữa việc không được sử dụng hóa đơn GTGT theo phương pháp khấu trừ và việc có được sử dụng hóa đơn điện tử hay không. Đây là hai vấn đề khác nhau.
4. Cá nhân kinh doanh cần lưu ý gì khi xuất hóa đơn?
Để thực hiện đúng quy định, cá nhân kinh doanh nên lưu ý các nội dung sau:
Thứ nhất, xác định đúng loại hóa đơn. Cá nhân kinh doanh không sử dụng hóa đơn GTGT theo phương pháp khấu trừ như tổ chức kinh tế đủ điều kiện. Thay vào đó, cần xác định loại hóa đơn điện tử phù hợp với hình thức kinh doanh và quy định áp dụng.
Thứ hai, theo dõi doanh thu. Doanh thu là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử. Người kinh doanh cần theo dõi doanh thu trong năm và kiểm tra thời điểm đạt ngưỡng phải đăng ký sử dụng hóa đơn theo quy định.
Thứ ba, đăng ký sử dụng hóa đơn đúng thời hạn. Trường hợp thuộc diện bắt buộc, người kinh doanh cần thực hiện đăng ký theo thời hạn pháp luật quy định. Nếu chưa đăng ký nhưng phát sinh nhu cầu sử dụng hóa đơn theo từng lần phát sinh, cần thực hiện đầy đủ thủ tục khai và nộp thuế trước khi được cơ quan thuế cấp hóa đơn.
Thứ tư, lập hóa đơn đúng thông tin và thời điểm. Hóa đơn phải phản ánh trung thực giao dịch phát sinh, có đầy đủ nội dung theo quy định và được lập đúng thời điểm.
Thứ năm, lưu trữ chứng từ liên quan. Người kinh doanh cần lưu hợp đồng, chứng từ thanh toán, hóa đơn mua vào, hóa đơn bán ra và các hồ sơ liên quan để phục vụ việc kê khai, đối chiếu và giải trình khi cần thiết.
Kết luận
Theo Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2024 và Nghị định 254/2026/NĐ-CP, cá nhân kinh doanh không được sử dụng hóa đơn GTGT theo phương pháp khấu trừ như tổ chức kinh tế đủ điều kiện. Tuy nhiên, cá nhân kinh doanh vẫn có thể sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định tương ứng với doanh thu, hình thức kinh doanh và điều kiện đăng ký.
Vì vậy, khi phát sinh nhu cầu xuất hóa đơn cho khách hàng, cá nhân kinh doanh cần xác định đúng loại hóa đơn được sử dụng, kiểm tra ngưỡng doanh thu và thực hiện thủ tục với cơ quan thuế theo quy định hiện hành.
Bài viết được eHKD tổng hợp từ nhiều nguồn và chỉ mang tính chất tham khảo.
