Công điện 70/CĐ-TTg: Xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý

Trong những tháng cuối năm, nhu cầu tiêu dùng thường tăng, kéo theo nguy cơ biến động giá ở một số mặt hàng thiết yếu. Để góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện 70/CĐ-TTg ngày 15/10/2026 về tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm 2026.

Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về giá, bao gồm đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và tăng giá bất hợp lý.

1. Công điện 70/CĐ-TTg yêu cầu xử lý những hành vi nào?

Theo Mục 5 Công điện 70/CĐ-TTg năm 2026, các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về giá theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền.

Các hành vi cần chú trọng phát hiện và xử lý gồm:

• Tăng giá bất hợp lý: Lợi dụng biến động thị trường để tăng giá hàng hóa, dịch vụ không phù hợp với quy định pháp luật.

• Đầu cơ: Lợi dụng tình hình thị trường để trục lợi, gây ảnh hưởng đến cung cầu và mặt bằng giá.

• Găm hàng: Giữ hàng hóa nhằm gây thiếu hụt nguồn cung hoặc tạo điều kiện làm tăng giá bất hợp lý.

• Thao túng giá: Thực hiện hành vi tác động trái pháp luật đến giá hàng hóa, dịch vụ.

• Gây gián đoạn nguồn cung: Có hành vi vi phạm làm ảnh hưởng đến khả năng lưu thông, cung ứng hàng hóa trên thị trường.

Việc kiểm tra và xử lý phải căn cứ tính chất hành vi, quy định pháp luật liên quan và thẩm quyền của cơ quan chức năng.

2. Những mặt hàng, lĩnh vực nào được chú trọng kiểm tra?

Công điện 70/CĐ-TTg yêu cầu tập trung kiểm tra các mặt hàng thiết yếu và những lĩnh vực có nguy cơ phát sinh biến động giá bất thường, gồm:

• Vận tải.

• Lưu trú và du lịch.

• Vật liệu xây dựng.

• Lương thực, thực phẩm.

• Thuốc và vật tư y tế.

Cơ quan chức năng chủ động kiểm tra yếu tố hình thành giá khi cần thiết, đồng thời giám sát việc kê khai giá, niêm yết giá, công khai thông tin về giá và bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo giá đã niêm yết.

Đây là những nội dung quan trọng nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng nhu cầu tăng cao hoặc biến động thị trường để tăng giá trái quy định.

3. Doanh nghiệp cần thực hiện những yêu cầu gì về giá bán?

Trước yêu cầu tăng cường quản lý giá trong những tháng cuối năm 2026, doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh cần rà soát việc chấp hành quy định về giá, đặc biệt đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu.

Một số nội dung cần lưu ý:

Thứ nhất, thực hiện đúng quy định về kê khai và niêm yết giá.

Doanh nghiệp cần thực hiện nghĩa vụ kê khai giá nếu thuộc đối tượng phải kê khai, công khai thông tin giá và niêm yết giá theo quy định áp dụng cho hàng hóa, dịch vụ của mình.

Thứ hai, bán hàng theo giá niêm yết.

Giá bán thực tế cần phù hợp với giá niêm yết và các quy định pháp luật có liên quan. Doanh nghiệp nên kiểm tra thông tin giá tại điểm bán, trên website và các kênh phân phối để hạn chế sai lệch.

Thứ ba, rà soát việc điều chỉnh giá khi chi phí đầu vào giảm.

Công điện yêu cầu theo dõi, rà soát giá bán đối với hàng hóa, dịch vụ có chi phí đầu vào giảm; khuyến khích doanh nghiệp chủ động tiết giảm chi phí và điều chỉnh giá bán phù hợp với biến động giảm của các yếu tố hình thành giá.

Thứ tư, bảo đảm nguồn cung hàng hóa.

Doanh nghiệp cần chủ động kế hoạch dự trữ, sản xuất và phân phối, hạn chế gián đoạn nguồn cung, nhất là trong giai đoạn nhu cầu tiêu dùng tăng cao.

4. Hành vi đầu cơ, găm hàng và tăng giá bất hợp lý bị xử phạt thế nào?

Công điện 70/CĐ-TTg yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật về giá. Tuy nhiên, mức xử phạt cụ thể không được ấn định chung trong Công điện này.

Việc xác định chế tài cần căn cứ vào hành vi vi phạm thực tế và văn bản pháp luật điều chỉnh tương ứng. Tùy trường hợp, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét hành vi, mức độ vi phạm, chủ thể thực hiện và các tình tiết liên quan để áp dụng biện pháp xử lý phù hợp.

Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào Công điện 70/CĐ-TTg để xác định mức phạt cho một hành vi cụ thể mà cần đối chiếu quy định xử phạt trong lĩnh vực giá và các quy định pháp luật có liên quan.

5. Công điện 70/CĐ-TTg có ý nghĩa gì đối với thị trường cuối năm 2026?

Công điện được ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý, điều hành giá, góp phần kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra. Trong đó, việc tăng cường kiểm tra và xử lý vi phạm được đặt song song với các giải pháp ổn định cung cầu và giảm áp lực chi phí.

Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ quy định về giá và chủ động kiểm soát chi phí giúp hạn chế rủi ro pháp lý, đồng thời góp phần duy trì hoạt động kinh doanh ổn định.

Đối với người tiêu dùng, việc kiểm tra và giám sát thị trường có thể góp phần hạn chế tình trạng lợi dụng biến động cung cầu để tăng giá trái quy định.

Kết luận

Công điện 70/CĐ-TTg ngày 15/10/2026 yêu cầu tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, tăng giá bất hợp lý hoặc gây gián đoạn nguồn cung trong những tháng cuối năm 2026.

Doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh cần rà soát việc kê khai, niêm yết giá, bán hàng theo giá niêm yết và chủ động điều chỉnh giá phù hợp với biến động chi phí theo quy định pháp luật.

Bài viết được eHKD tổng hợp từ nhiều nguồn và chỉ mang tính chất tham khảo.