BHXH tự nguyện 2026: Nhà nước hỗ trợ đến 50% tiền đóng, ai được hưởng?

Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện là một trong những chính sách an sinh quan trọng, giúp người lao động tự do, người kinh doanh cá thể và các đối tượng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc có cơ hội tích lũy thời gian đóng bảo hiểm để hưởng lương hưu khi về già.

Đáng chú ý, trong năm 2026, Nhà nước hỗ trợ từ 20% đến 50% mức đóng BHXH tự nguyện tính trên chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn, tùy theo từng nhóm đối tượng. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí tham gia, đặc biệt với những người có thu nhập thấp hoặc không ổn định.

Vậy ai được nhận hỗ trợ, số tiền thực tế phải đóng mỗi tháng là bao nhiêu và chính sách được áp dụng trong bao lâu? eHKD tổng hợp chi tiết ngay dưới đây.

1. Nhà nước có hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện không?

Có. Theo Điều 5 Nghị định 159/2025/NĐ-CP, người tham gia BHXH tự nguyện được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng hằng tháng.

Mức hỗ trợ được xác định dựa trên nhóm đối tượng tham gia, với 4 mức như sau:

Điểm đáng chú ý là ngay cả những người không thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc nhóm chính sách đặc biệt vẫn được hỗ trợ 20% theo quy định.

Trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng thì được áp dụng mức hỗ trợ cao nhất, không cộng dồn các tỷ lệ hỗ trợ.

Ngoài chính sách chung, tùy điều kiện ngân sách, từng địa phương có thể ban hành chính sách hỗ trợ bổ sung cho người tham gia BHXH tự nguyện.

2. Mức đóng BHXH tự nguyện năm 2026 là bao nhiêu?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia BHXH tự nguyện được chủ động lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng và phương thức đóng phù hợp với khả năng tài chính.

Mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng bằng 22% mức thu nhập do người tham gia lựa chọn.

Công thức xác định số tiền thực tế phải nộp:

Tiền phải đóng = 22% × Thu nhập lựa chọn − Tiền Nhà nước hỗ trợ

Trong năm 2026, mức thu nhập làm căn cứ đóng thấp nhất là 1.500.000 đồng/tháng, tương ứng với mức đóng trước hỗ trợ là 330.000 đồng/tháng.

Tiền hỗ trợ được tính trên mức đóng tương ứng với chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn, không phải trên toàn bộ mức thu nhập mà người tham gia lựa chọn.

Bảng mức đóng tối thiểu năm 2026 sau khi được hỗ trợ

Như vậy, với mức đóng tối thiểu, người lao động tự do thuộc nhóm đối tượng thông thường chỉ cần đóng 264.000 đồng/tháng sau khi được Nhà nước hỗ trợ.

3. Nếu chọn mức thu nhập cao hơn thì phải đóng bao nhiêu?

Người tham gia có thể lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng cao hơn mức tối thiểu để tích lũy cho chế độ hưu trí sau này.

Dưới đây là một số mức đóng tham khảo trong năm 2026:

Lưu ý: Bảng trên áp dụng mức hỗ trợ chung 20%, chưa tính khoản hỗ trợ bổ sung của địa phương (nếu có).

Ví dụ: Một người kinh doanh tự do lựa chọn mức thu nhập đóng BHXH tự nguyện là 5 triệu đồng/tháng.

• Mức đóng trước hỗ trợ: 5.000.000 × 22% = 1.100.000 đồng.

• Mức hỗ trợ của Nhà nước: 66.000 đồng/tháng.

• Số tiền thực tế phải đóng: 1.034.000 đồng/tháng.

Như vậy, khi lựa chọn mức thu nhập cao hơn, số tiền đóng tăng tương ứng nhưng mức hỗ trợ chung vẫn được tính theo chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn.

4. Nhà nước hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện trong bao lâu?

Theo Nghị định 159/2025/NĐ-CP, thời gian Nhà nước hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện được tính theo thời gian tham gia thực tế, nhưng tối đa không quá 10 năm, tương đương 120 tháng.

Người tham gia không cần làm thủ tục để nhận tiền hỗ trợ trực tiếp hằng tháng. Thay vào đó, người tham gia thực hiện đóng phần tiền thuộc trách nhiệm của mình cho cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ thu được ủy quyền.

Phần kinh phí hỗ trợ của Nhà nước sẽ được cơ quan có thẩm quyền thực hiện chuyển vào quỹ BHXH theo quy định.

Ví dụ, đối với người tham gia thông thường được hỗ trợ 66.000 đồng/tháng theo mức áp dụng năm 2026, tổng hỗ trợ tương ứng 12 tháng là 792.000 đồng.

Số tiền hỗ trợ trong các năm tiếp theo có thể thay đổi nếu Nhà nước điều chỉnh mức chuẩn hoặc chính sách hỗ trợ.

5. Hộ kinh doanh có được hưởng chính sách hỗ trợ BHXH tự nguyện không?

Đây là vấn đề được nhiều cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh quan tâm.

Về nguyên tắc, người kinh doanh cá thể, người bán hàng online, lao động tự do hoặc những người làm việc không theo hợp đồng lao động có thể tham gia BHXH tự nguyện nếu đáp ứng điều kiện pháp luật và không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025, một số chủ hộ kinh doanh thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và văn bản hướng dẫn.

Do đó, cần phân biệt hai trường hợp:

Trường hợp 1: Thuộc diện BHXH bắt buộc

Chủ hộ kinh doanh thuộc diện bắt buộc phải thực hiện theo quy định về BHXH bắt buộc, không tự lựa chọn chuyển sang BHXH tự nguyện chỉ để hưởng hỗ trợ.

Trường hợp 2: Không thuộc diện BHXH bắt buộc

Cá nhân kinh doanh hoặc người lao động tự do đủ điều kiện có thể tham gia BHXH tự nguyện và hưởng mức hỗ trợ tương ứng với nhóm đối tượng.

Vì vậy, trước khi đăng ký, chủ hộ kinh doanh cần kiểm tra tình trạng đăng ký kinh doanh và nghĩa vụ BHXH của mình để lựa chọn đúng hình thức tham gia.

6. Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng quyền lợi gì?

BHXH tự nguyện không chỉ giúp tích lũy thời gian đóng bảo hiểm mà còn mang lại các quyền lợi an sinh lâu dài.

Theo chính sách áp dụng từ ngày 01/7/2025, người tham gia BHXH tự nguyện có thể được hưởng các chế độ theo quy định, bao gồm:

• Chế độ hưu trí khi đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu và thời gian đóng BHXH.

• Chế độ tử tuất cho thân nhân khi đáp ứng điều kiện.

• Trợ cấp thai sản đối với người tham gia đủ điều kiện theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Một thay đổi quan trọng là người lao động có thể đủ điều kiện hưởng lương hưu khi có từ 15 năm đóng BHXH, đồng thời đáp ứng điều kiện về tuổi nghỉ hưu và các điều kiện pháp luật liên quan.

Đối với người có thu nhập không ổn định, việc lựa chọn mức đóng phù hợp và duy trì tham gia liên tục sẽ giúp chủ động hơn trong kế hoạch tài chính khi về già.

7. Một số lưu ý khi tham gia BHXH tự nguyện

Để tham gia hiệu quả, người dân cần lưu ý:

Thứ nhất, xác định đúng đối tượng được hỗ trợ để đảm bảo quyền lợi theo quy định.

Thứ hai, lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng phù hợp với khả năng tài chính, đặc biệt với người lao động tự do hoặc hộ kinh doanh có doanh thu biến động.

Thứ ba, tìm hiểu chính sách hỗ trợ bổ sung của địa phương nơi cư trú vì mức hỗ trợ thực tế có thể cao hơn chính sách chung.

Thứ tư, kiểm tra thời gian đã tham gia BHXH bắt buộc trước đây để được hướng dẫn cộng nối thời gian đóng theo quy định.

Thứ năm, theo dõi thông tin đóng BHXH qua các kênh chính thức của cơ quan Bảo hiểm xã hội để đảm bảo quyền lợi được ghi nhận đầy đủ.

8. Kết luận

Chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện năm 2026 tạo điều kiện để nhiều người lao động tự do, cá nhân kinh doanh và những người không thuộc diện BHXH bắt buộc tiếp cận chế độ an sinh xã hội lâu dài.

Với mức hỗ trợ từ 20% đến 50% tính trên mức đóng theo chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn, người tham gia có thể giảm một phần chi phí hàng tháng. Đặc biệt, ở mức thu nhập đóng tối thiểu, người thuộc nhóm thông thường chỉ phải nộp 264.000 đồng/tháng.

Đối với hộ kinh doanh, điều quan trọng là xác định mình thuộc diện BHXH bắt buộc hay tự nguyện trước khi đăng ký tham gia.

eHKD sẽ tiếp tục cập nhật các chính sách mới về thuế, bảo hiểm xã hội, hóa đơn điện tử và nghĩa vụ pháp lý dành cho hộ kinh doanh, giúp người kinh doanh chủ động nắm bắt và thực hiện đúng quy định.

Căn cứ pháp lý:

• Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15.

• Nghị định 159/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về BHXH tự nguyện.

• Nghị định 351/2025/NĐ-CP về chuẩn nghèo đa chiều.

• Nghị định 161/2026/NĐ-CP về mức lương cơ sở.