Công văn 18712/DON-QLDN1 hướng dẫn xác định tỷ giá trên hóa đơn và tỷ giá ghi nhận doanh thu khi phát sinh giao dịch bằng ngoại tệ. Tìm hiểu cách áp dụng theo quy định về kế toán, hóa đơn và quản lý thuế.
1. Công văn 18712/DON-QLDN1 hướng dẫn tỷ giá ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn như thế nào?
Ngày 30/09/2026, Thuế thành phố Đồng Nai ban hành Công văn 18712/DON-QLDN1 về việc xác định tỷ giá ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Theo nội dung công văn, việc xác định tỷ giá trên hóa đơn cần phân biệt giữa trường hợp khai thuế, các khoản thu khác bằng ngoại tệ theo quy định riêng và trường hợp lập hóa đơn cho nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ.
Cụ thể:
Đối với trường hợp được khai thuế, các khoản thu khác bằng ngoại tệ: Đồng tiền khai, nộp thuế và tỷ giá quy đổi thực hiện theo Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Đối với nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định về ngoại hối: Tỷ giá ngoại tệ so với đồng Việt Nam thể hiện trên hóa đơn được xác định theo quy định của pháp luật về kế toán.
Theo hướng dẫn được dẫn lại trong Công văn 18712/DON-QLDN1, tỷ giá thể hiện trên hóa đơn trong trường hợp thứ hai là tỷ giá giao dịch thực tế được xác định theo quy định của pháp luật về kế toán. <Cite refs={["turn483537view0","turn483537search1"]}/>
2. Quy định về tỷ giá ngoại tệ thể hiện trên hóa đơn điện tử
Theo điểm c.1 khoản 8 Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, trường hợp nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định của pháp luật về ngoại hối thì các nội dung sau được ghi bằng ngoại tệ:
Đơn giá và thành tiền.
Tổng số tiền thuế GTGT theo từng loại thuế suất.
Tổng cộng tiền thuế GTGT.
Tổng số tiền thanh toán.
Đơn vị tiền tệ phải ghi tên ngoại tệ tương ứng. Đồng thời, người bán phải thể hiện trên hóa đơn tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Theo hướng dẫn tại Công văn 18712/DON-QLDN1, đối với nghiệp vụ phát sinh bằng ngoại tệ thuộc trường hợp này, tỷ giá ghi trên hóa đơn được xác định theo pháp luật về kế toán.
Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng bản chất giao dịch và quy định áp dụng trước khi lựa chọn tỷ giá để thể hiện trên hóa đơn. <Cite refs={["turn483537view0"]}/>
3. Tỷ giá trên hóa đơn có phải luôn giống tỷ giá khai thuế không?
Không nên mặc định hai loại tỷ giá này luôn giống nhau. Doanh nghiệp cần phân biệt mục đích sử dụng và căn cứ pháp lý của từng trường hợp.
Trường hợp | Căn cứ xác định tỷ giá |
|---|---|
Khai thuế, nộp thuế và các khoản thu khác bằng ngoại tệ thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP | Thực hiện theo Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP |
Thể hiện tỷ giá ngoại tệ trên hóa đơn đối với nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định về ngoại hối | Tỷ giá giao dịch thực tế theo quy định của pháp luật về kế toán, theo hướng dẫn tại Công văn 18712/DON-QLDN1 |
Do đó, khi lập hóa đơn và kê khai thuế, kế toán cần xác định đúng trường hợp giao dịch thuộc phạm vi quy định nào, thay vì sử dụng một tỷ giá cho mọi mục đích.
Đặc biệt, đối với giao dịch xuất khẩu, doanh nghiệp cần kiểm tra riêng quy định về tỷ giá tính thuế theo pháp luật thuế, hải quan và quy định về tỷ giá thể hiện trên hóa đơn. Không nên tự động kết luận tỷ giá trên hóa đơn phải trùng với tỷ giá trên tờ khai hải quan nếu chưa đối chiếu đầy đủ căn cứ pháp lý áp dụng. <Cite refs={["turn483537view0","turn483537search2"]}/>
4. Doanh nghiệp xác định tỷ giá giao dịch thực tế theo Thông tư 99/2025/TT-BTC như thế nào?
Để áp dụng hướng dẫn về tỷ giá trên hóa đơn, doanh nghiệp cần đối chiếu quy định kế toán về tỷ giá giao dịch thực tế và chính sách kế toán đang áp dụng.
Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp cần tuân thủ các nguyên tắc kế toán về giao dịch ngoại tệ, lựa chọn tỷ giá phù hợp với bản chất nghiệp vụ và bảo đảm áp dụng nhất quán theo quy định.
Khi xác định tỷ giá cho nghiệp vụ phát sinh bằng ngoại tệ, kế toán nên thực hiện các bước:
Xác định nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh và đồng tiền giao dịch.
Kiểm tra quy định kế toán áp dụng cho loại nghiệp vụ đó để xác định tỷ giá giao dịch thực tế.
Đối chiếu tỷ giá sử dụng để ghi nhận doanh thu với tỷ giá cần thể hiện trên hóa đơn.
Kiểm tra riêng quy định về tỷ giá khai thuế, nộp thuế nếu giao dịch thuộc trường hợp có quy định đặc thù.
Lưu giữ chứng từ và căn cứ xác định tỷ giá để phục vụ đối chiếu, kiểm tra.
Doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào tỷ giá mua bán ngoại tệ do ngân hàng công bố tại một thời điểm bất kỳ để lập hóa đơn, nếu chưa xác định được đó có phải tỷ giá phù hợp với nghiệp vụ theo quy định kế toán hay không.
5. Doanh nghiệp căn cứ vào đâu để xác định đơn vị tiền tệ trong kế toán?
Theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp căn cứ vào các yếu tố chính sau để xác định đơn vị tiền tệ trong kế toán:
Đơn vị tiền tệ có ảnh hưởng chủ yếu đến giá bán hàng hóa, dịch vụ, thường là đơn vị tiền tệ dùng để niêm yết giá và thanh toán.
Đơn vị tiền tệ có ảnh hưởng chủ yếu đến chi phí nhân công, nguyên vật liệu và các chi phí sản xuất, kinh doanh khác, thường là đơn vị tiền tệ dùng để thanh toán các chi phí đó.
Đơn vị tiền tệ trong kế toán cần phản ánh phù hợp với môi trường kinh doanh chủ yếu của doanh nghiệp theo quy định. Việc xác định đơn vị tiền tệ trong kế toán không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể tùy ý lựa chọn ngoại tệ để ghi trên mọi hóa đơn.
Khi phát sinh giao dịch bằng ngoại tệ, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ quy định riêng về ghi nhận nghiệp vụ, lập hóa đơn và khai thuế. <Cite refs={["turn483537view0"]}/>
6. Khi thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán, doanh nghiệp lập báo cáo tài chính thế nào?
Theo khoản 2 Điều 5 Thông tư 99/2025/TT-BTC, khi thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán, doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số dư các khoản mục trên sổ kế toán và Báo cáo tình hình tài chính sang đơn vị tiền tệ mới theo tỷ giá được quy định.
Một số nội dung cần lưu ý gồm:
Tại kỳ kế toán đầu tiên kể từ khi thay đổi đơn vị tiền tệ, doanh nghiệp chuyển đổi số dư theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch tại ngày thay đổi.
Đối với thông tin so sánh của kỳ trước trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, doanh nghiệp áp dụng tỷ giá theo quy định tại khoản 2 Điều 5.
Doanh nghiệp phải thuyết minh lý do thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán và những ảnh hưởng của việc thay đổi đến báo cáo tài chính.
Các quy định này liên quan đến việc chuyển đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán và lập báo cáo tài chính. Doanh nghiệp cần phân biệt chúng với quy định xác định tỷ giá trên hóa đơn cho từng giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ. <Cite refs={["turn483537view0"]}/>
7. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi xuất hóa đơn bằng ngoại tệ?
Để hạn chế sai sót khi lập hóa đơn và ghi nhận doanh thu, doanh nghiệp nên:
Xác định giao dịch có được thực hiện bằng ngoại tệ theo quy định của pháp luật về ngoại hối hay không.
Xác định tỷ giá giao dịch thực tế theo quy định kế toán áp dụng cho nghiệp vụ.
Thể hiện ngoại tệ và tỷ giá với đồng Việt Nam trên hóa đơn theo đúng quy định.
Phân biệt tỷ giá thể hiện trên hóa đơn với tỷ giá phục vụ khai thuế, nộp thuế trong trường hợp có quy định riêng.
Lưu giữ hợp đồng, chứng từ thanh toán, chứng từ ngân hàng và tài liệu xác định tỷ giá để phục vụ việc đối chiếu.
Rà soát riêng các giao dịch xuất khẩu hoặc giao dịch được khai thuế bằng ngoại tệ để áp dụng đúng quy định chuyên ngành.
Nếu tỷ giá trên hóa đơn khác tỷ giá được sử dụng cho mục đích khai thuế hoặc ghi nhận doanh thu, kế toán cần xác định nguyên nhân và căn cứ pháp lý của từng tỷ giá trước khi quyết định có phải điều chỉnh hay không.
8. Căn cứ pháp lý
Các văn bản được đề cập trong bài viết gồm:
Công văn 18712/DON-QLDN1 ngày 30/09/2026 của Thuế thành phố Đồng Nai về xác định tỷ giá ghi nhận doanh thu và xuất hóa đơn theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Công văn 6810/CT-QLNT ngày 14/09/2026 của Cục Thuế về hướng dẫn tỷ giá trên hóa đơn, được dẫn lại trong Công văn 18712/DON-QLDN1.
Điểm c.1 khoản 8 Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP về đồng tiền và tỷ giá thể hiện trên hóa đơn.
Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP về đồng tiền và tỷ giá áp dụng đối với các trường hợp khai thuế, khoản thu khác bằng ngoại tệ.
Thông tư 99/2025/TT-BTC, trong đó Điều 4 và Điều 5 quy định về đơn vị tiền tệ trong kế toán và việc thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán.
Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc và các quy định liên quan đang có hiệu lực tại thời điểm phát sinh giao dịch trước khi áp dụng vào hồ sơ kế toán, hóa đơn và thuế.
Có thể xem nội dung công văn tại Công văn 18712/DON-QLDN1 trên Thư Viện Pháp Luật.
Kết luận
Theo hướng dẫn tại Công văn 18712/DON-QLDN1, tỷ giá ngoại tệ thể hiện trên hóa đơn đối với nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định về ngoại hối được xác định theo tỷ giá giao dịch thực tế phù hợp với pháp luật về kế toán. Riêng các trường hợp khai thuế và các khoản thu khác bằng ngoại tệ thuộc phạm vi Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP cần áp dụng quy định tỷ giá tương ứng. Doanh nghiệp cần phân biệt rõ mục đích sử dụng từng tỷ giá để lập hóa đơn, ghi nhận doanh thu và kê khai thuế chính xác.
Bài viết được eHKD tổng hợp từ nhiều nguồn và chỉ mang tính chất tham khảo.
