Thuế TP. Hồ Chí Minh đã lưu ý về cách xác định tỷ giá khi khai thuế, tính thuế đối với một số hoạt động đặc thù và ghi tỷ giá ngoại tệ trên hóa đơn. Doanh nghiệp cần phân biệt tỷ giá khai thuế với tỷ giá giao dịch thực tế dùng để thể hiện trên hóa đơn.
1. Thuế TP. Hồ Chí Minh lưu ý gì về tỷ giá khai thuế và tỷ giá trên hóa đơn?
Ngày 14/10/2026, Thuế TP. Hồ Chí Minh đã thông tin về một số lưu ý liên quan đến tỷ giá khai thuế và tỷ giá thể hiện trên hóa đơn. Nội dung hướng dẫn tập trung vào cách xác định tỷ giá đối với các trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế bằng ngoại tệ, hoạt động xuất nhập khẩu, phí và lệ phí, cũng như việc ghi tỷ giá trên hóa đơn điện tử.
Theo hướng dẫn, doanh nghiệp cần căn cứ vào tính chất của từng nghiệp vụ để áp dụng quy định tương ứng, không nên mặc định sử dụng cùng một tỷ giá cho mọi mục đích.
2. Tỷ giá khai thuế được xác định như thế nào?
Theo khoản 3 Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP và hướng dẫn của Thuế TP. Hồ Chí Minh, tỷ giá quy đổi phục vụ khai thuế được xác định theo từng trường hợp cụ thể.
Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu:
Trường hợp người nộp thuế kê khai tờ khai thông tin về thuế tối thiểu toàn cầu bằng ngoại tệ và lựa chọn kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung bằng đồng Việt Nam, tỷ giá quy đổi được xác định theo Nghị định 236/2025/NĐ-CP.
Nếu không có tỷ giá theo quy định tại Nghị định 236/2025/NĐ-CP, tỷ giá quy đổi được xác định theo tỷ giá tính chéo do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại ngày gần nhất trước ngày khai thuế.
Trường hợp khai bổ sung hồ sơ khai thuế, áp dụng tỷ giá tại hồ sơ khai thuế lần đầu đã được cơ quan thuế chấp nhận.
Trường hợp xử lý theo kết luận hoặc quyết định sau thanh tra, kiểm tra, áp dụng tỷ giá tại hồ sơ khai thuế lần đầu đã được cơ quan thuế chấp nhận. Nếu người nộp thuế chưa nộp hồ sơ khai thuế, áp dụng tỷ giá tại ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế.
Đối với hoạt động dầu khí và bán dầu khí:
Tỷ giá quy đổi để khai thuế và các khoản thu khác được xác định theo tỷ giá thực tế thanh toán của giao dịch bán dầu khí đối với trường hợp quy định tại điểm b.1.1 khoản 1 Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Trường hợp Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam được nộp thuế và các khoản thu khác bằng đồng Việt Nam theo quy định của Chính phủ, tỷ giá quy đổi là tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi người nộp thuế thường xuyên giao dịch tại ngày nộp hồ sơ khai thuế.
Nếu khai bổ sung hồ sơ khai thuế trong trường hợp này, áp dụng tỷ giá tại hồ sơ khai thuế lần đầu đã được cơ quan thuế chấp nhận.
Đối với hoạt động xuất bán dầu trong nước, tỷ giá tính thuế giá trị gia tăng là tỷ giá bán chuyển khoản của ngân hàng thương mại nơi người nộp thuế nhận thanh toán theo hợp đồng tại thời điểm lập hóa đơn.
Như vậy, tỷ giá khai thuế phụ thuộc vào loại thuế, hoạt động kinh doanh và trường hợp cụ thể. Doanh nghiệp cần xác định đúng căn cứ áp dụng trước khi quy đổi số liệu để kê khai.
3. Tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, phí và lệ phí
Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, tỷ giá tính thuế được thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan.
Đối với phí và lệ phí, tỷ giá tính phí, lệ phí được thực hiện theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.
Vì vậy, doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu hoặc phát sinh phí, lệ phí bằng ngoại tệ cần kiểm tra quy định chuyên ngành tương ứng, thay vì áp dụng máy móc tỷ giá dùng cho việc lập hóa đơn hoặc khai các loại thuế khác.
4. Tỷ giá ngoại tệ ghi trên hóa đơn điện tử được xác định ra sao?
Theo điểm c.1 khoản 8 Phụ lục ban hành kèm Nghị định 254/2026/NĐ-CP, trường hợp nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định của pháp luật về ngoại hối, người bán ghi các chỉ tiêu liên quan bằng ngoại tệ và đồng thời thể hiện tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam trên hóa đơn theo quy định về quản lý thuế.
Căn cứ khoản 1, khoản 5 Điều 26 Luật Quản lý thuế 2025 và pháp luật về kế toán, tỷ giá thể hiện trên hóa đơn trong trường hợp này là tỷ giá giao dịch thực tế được xác định theo quy định của pháp luật về kế toán.
Cần lưu ý rằng tỷ giá trên hóa đơn và tỷ giá phục vụ khai thuế không phải lúc nào cũng được xác định theo cùng một căn cứ. Doanh nghiệp cần xem xét bản chất giao dịch và quy định áp dụng cho từng mục đích.
5. Đồng tiền ghi trên hóa đơn có bắt buộc là đồng Việt Nam không?
Theo quy định tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP, đồng tiền ghi trên hóa đơn thông thường là đồng Việt Nam, ký hiệu quốc gia là “đ”.
Tuy nhiên, đối với nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định của pháp luật về ngoại hối, hóa đơn được thể hiện các chỉ tiêu tiền tệ bằng ngoại tệ và người bán đồng thời ghi tỷ giá ngoại tệ với đồng Việt Nam theo quy định.
Riêng trường hợp bán hàng hóa phát sinh bằng ngoại tệ theo quy định của pháp luật về ngoại hối và được nộp thuế bằng ngoại tệ, tổng số tiền thanh toán trên hóa đơn được thể hiện bằng ngoại tệ, không phải quy đổi sang đồng Việt Nam.
Do đó, doanh nghiệp cần xác định giao dịch có thuộc trường hợp được phép thể hiện bằng ngoại tệ hay không trước khi lập hóa đơn.
6. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi áp dụng tỷ giá?
Để hạn chế sai sót khi hạch toán, lập hóa đơn và kê khai thuế, doanh nghiệp nên lưu ý:
Xác định đúng mục đích sử dụng tỷ giá: Phân biệt tỷ giá dùng để khai thuế với tỷ giá ghi trên hóa đơn.
Kiểm tra quy định chuyên ngành: Đặc biệt đối với thuế tối thiểu toàn cầu, hoạt động dầu khí, hàng hóa xuất nhập khẩu và các khoản phí, lệ phí.
Lưu lại căn cứ xác định tỷ giá: Bảo đảm có dữ liệu, chứng từ kế toán và hồ sơ liên quan để giải trình khi cần.
Rà soát hồ sơ khai thuế bổ sung: Một số trường hợp phải sử dụng tỷ giá tại hồ sơ khai thuế lần đầu đã được cơ quan thuế chấp nhận.
Kiểm tra nội dung hóa đơn ngoại tệ: Bảo đảm việc thể hiện đồng tiền, tỷ giá và số tiền thanh toán phù hợp với quy định áp dụng cho giao dịch.
7. Kết luận
Hướng dẫn của Thuế TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh việc xác định tỷ giá phải căn cứ vào từng loại nghiệp vụ và mục đích sử dụng. Tỷ giá khai thuế có thể được xác định theo quy định riêng đối với từng trường hợp, trong khi tỷ giá ngoại tệ thể hiện trên hóa đơn được xác định theo quy định của pháp luật về kế toán đối với giao dịch thuộc trường hợp áp dụng.
Doanh nghiệp cần đối chiếu quy định tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và các văn bản liên quan để thực hiện thống nhất việc lập hóa đơn, hạch toán và kê khai thuế.
Bài viết được eHKD tổng hợp từ nhiều nguồn và chỉ mang tính chất tham khảo.
