Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm hiện áp dụng phương pháp tính thuế TNCN theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất. Tìm hiểu cách xác định thu nhập tính thuế, quy định chuyển phương pháp và lưu ý trước đề xuất sửa đổi chính sách.
Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) dựa trên thu nhập tính thuế nhân với thuế suất. Đây là phương pháp tính thuế dựa trên phần thu nhập sau khi trừ các khoản chi phí liên quan được phép khấu trừ, thay vì tính trực tiếp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
1. Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng áp dụng phương pháp tính thuế TNCN nào?
Căn cứ khoản 5 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng áp dụng phương pháp tính thuế TNCN theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.
Công thức xác định:
Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất thuế TNCN
Trong đó:
Thu nhập tính thuế: Được xác định bằng doanh thu từ hoạt động kinh doanh trừ các khoản chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh được trừ theo quy định.
Thuế suất: Áp dụng theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.
Như vậy, hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng không áp dụng phương pháp tính thuế TNCN trực tiếp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu theo quy định hiện hành.
2. Hộ kinh doanh được trừ những khoản chi phí nào khi tính thuế TNCN?
Khi áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế, hộ kinh doanh cần xác định đầy đủ doanh thu và các khoản chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Chi phí được trừ và chi phí không được trừ phải đáp ứng quy định tại Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, hướng dẫn có liên quan.
Hộ kinh doanh nên lưu ý:
Theo dõi doanh thu phát sinh từ hoạt động kinh doanh đầy đủ, chính xác.
Lưu giữ hóa đơn, chứng từ và hồ sơ chứng minh các khoản chi phí.
Phân biệt chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh với các khoản chi tiêu cá nhân.
Đối chiếu số liệu doanh thu, chi phí trên sổ sách với hóa đơn, chứng từ thực tế.
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ giúp hộ kinh doanh xác định đúng thu nhập tính thuế và có căn cứ giải trình khi cơ quan thuế yêu cầu.
3. Hộ kinh doanh có doanh thu vượt 3 tỷ đồng trong năm thì chuyển phương pháp tính thuế khi nào?
Theo quy định hiện hành, thời điểm chuyển phương pháp tính thuế phụ thuộc vào doanh thu thực tế của năm và phương pháp hộ kinh doanh đang áp dụng.
Cụ thể, trường hợp hộ kinh doanh đang áp dụng phương pháp tính thuế TNCN theo tỷ lệ nhân với doanh thu tính thuế, có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng, nhưng khi kết thúc năm xác định doanh thu thực tế vượt 3 tỷ đồng, thì từ năm tiếp theo phải chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.
Ví dụ: Hộ kinh doanh áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu trong năm 2026. Nếu doanh thu thực tế cả năm 2026 vượt 3 tỷ đồng, hộ kinh doanh phải chuyển sang phương pháp tính thuế TNCN theo thu nhập tính thuế từ năm 2027.
Vì vậy, hộ kinh doanh nên theo dõi doanh thu thường xuyên và chuẩn bị hồ sơ, sổ sách, hóa đơn, chứng từ chi phí ngay trong năm, tránh đến cuối năm mới tổng hợp.
4. Quy định tính thuế TNCN với hộ kinh doanh trên 3 tỷ đồng có thay đổi không?
Trong tháng 10/2026, có thông tin về việc cơ quan quản lý đang xem xét sửa đổi quy định liên quan đến phương pháp tính thuế TNCN đối với hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng. Một số đề xuất được đưa ra nhằm mở rộng khả năng lựa chọn phương pháp tính thuế theo doanh thu.
Tuy nhiên, đề xuất sửa đổi không đồng nghĩa với quy định đã có hiệu lực. Khi chưa có văn bản pháp luật mới được ban hành và có hiệu lực thay thế, hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện theo quy định hiện hành.
Do đó, hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm cần tiếp tục áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất, đồng thời theo dõi các văn bản chính thức để cập nhật kịp thời khi chính sách thay đổi.
5. Hộ kinh doanh cần lưu ý gì khi tính thuế TNCN?
Để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, hộ kinh doanh nên lưu ý các vấn đề sau:
Xác định doanh thu thực tế trong năm để lựa chọn và áp dụng đúng phương pháp tính thuế.
Theo dõi riêng doanh thu, chi phí và lưu trữ hồ sơ chứng minh các khoản chi liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Kiểm tra điều kiện được trừ của từng khoản chi trước khi đưa vào xác định thu nhập tính thuế.
Thực hiện kê khai, nộp thuế và các nghĩa vụ về hóa đơn, chứng từ theo quy định áp dụng đối với hoạt động kinh doanh.
Theo dõi văn bản pháp luật mới để kịp thời cập nhật khi phương pháp tính thuế hoặc ngưỡng doanh thu được sửa đổi.
Kết luận
Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng áp dụng phương pháp tính thuế TNCN theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất. Thu nhập tính thuế được xác định bằng doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ trừ các khoản chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh được trừ theo quy định.
Trường hợp doanh thu năm vượt 3 tỷ đồng khi đang áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, hộ kinh doanh thuộc diện phải chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập từ năm tiếp theo theo quy định hiện hành. Hộ kinh doanh cần theo dõi thông báo và văn bản pháp luật chính thức để cập nhật những thay đổi nếu có.
Bài viết được eHKD tổng hợp từ nhiều nguồn và chỉ mang tính chất tham khảo.
