Tổng doanh thu trong báo cáo tài chính hợp nhất được xác định thế nào?

Tổng doanh thu của doanh nghiệp lập báo cáo tài chính hợp nhất được xác định thế nào?

Theo quy định tại Nghị định 90/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp có quy mô lớn thuộc diện phải kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm nếu đáp ứng ít nhất 2 trong 3 tiêu chí:

• Có số lao động tham gia BHXH bình quân năm trên 200 người;

• Có tổng doanh thu của năm trên 300 tỷ đồng;

• Có tổng tài sản trên 100 tỷ đồng.

Trong đó, tổng doanh thu của năm được xác định trên báo cáo tài chính năm của năm trước liền kề do đơn vị lập theo quy định của pháp luật về kế toán.

Vậy doanh nghiệp thuộc diện phải lập báo cáo tài chính hợp nhất sẽ căn cứ vào BCTC hợp nhất hay BCTC riêng của công ty mẹ?

Bộ Tài chính đã có hướng dẫn về vấn đề này.

Doanh nghiệp phải lập BCTC hợp nhất thì lấy doanh thu trên báo cáo nào?

Theo điểm b khoản 2 Điều 29 Luật Kế toán 2015, đơn vị kế toán cấp trên phải lập báo cáo tài chính tổng hợp hoặc báo cáo tài chính hợp nhất dựa trên báo cáo tài chính của các đơn vị kế toán trong cùng đơn vị kế toán cấp trên.

Do đó, nếu doanh nghiệp thuộc trường hợp phải lập BCTC hợp nhất thì khi xác định các tiêu chí về tổng doanh thu và tổng tài sản, doanh nghiệp căn cứ vào số liệu trên BCTC hợp nhất của năm trước liền kề.

Như vậy, không lấy riêng chỉ tiêu doanh thu trên BCTC riêng của công ty mẹ để xác định tiêu chí này.

Ví dụ

Công ty mẹ A có các công ty con và thuộc trường hợp phải lập BCTC hợp nhất.

Trên BCTC năm 2025:

• Doanh thu trên BCTC riêng của công ty mẹ: 250 tỷ đồng;

• Tổng doanh thu trên BCTC hợp nhất: 350 tỷ đồng.

Khi xác định tiêu chí tổng doanh thu để xem doanh nghiệp có thuộc nhóm doanh nghiệp quy mô lớn hay không, doanh nghiệp căn cứ 350 tỷ đồng trên BCTC hợp nhất, thay vì chỉ căn cứ 250 tỷ đồng trên BCTC riêng của công ty mẹ.

Nếu đồng thời đáp ứng thêm một trong hai tiêu chí còn lại theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP thì doanh nghiệp thuộc trường hợp phải kiểm toán BCTC theo quy định.

Trường hợp nào căn cứ vào báo cáo tài chính riêng?

Nếu doanh nghiệp không thuộc trường hợp phải lập BCTC tổng hợp hoặc BCTC hợp nhất, doanh nghiệp căn cứ vào chỉ tiêu tổng doanh thu và tổng tài sản trên BCTC năm của chính doanh nghiệp trong năm trước liền kề để xác định tiêu chí.

Bộ Tài chính cũng đã xác nhận nguyên tắc này trong hướng dẫn năm 2026.

Có thể hiểu đơn giản:

Vì sao phải sử dụng BCTC hợp nhất?

BCTC hợp nhất phản ánh tình hình tài chính và kết quả hoạt động của công ty mẹ và các công ty con như một doanh nghiệp thống nhất theo quy định về lập và trình bày BCTC hợp nhất.

Vì vậy, đối với đơn vị kế toán cấp trên thuộc trường hợp phải lập BCTC hợp nhất, việc sử dụng các chỉ tiêu trên BCTC hợp nhất giúp xác định quy mô của đơn vị trên cơ sở số liệu đã được hợp nhất.

Thông tư 43/2026/TT-BTC tiếp tục sửa đổi, bổ sung quy định về lập và trình bày BCTC hợp nhất; Thông tư có hiệu lực từ ngày 20/04/2026.

Tổng doanh thu được lấy của năm nào?

Theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP, tổng doanh thu được xác định trên BCTC năm của năm trước liền kề.

Ví dụ, khi xác định doanh nghiệp có thuộc diện doanh nghiệp quy mô lớn để thực hiện kiểm toán BCTC năm 2026, doanh nghiệp sẽ xem xét số liệu của năm 2025 theo BCTC được lập theo quy định.

Nếu doanh nghiệp thuộc diện lập BCTC hợp nhất thì sử dụng các chỉ tiêu tương ứng trên BCTC hợp nhất năm 2025.

Doanh nghiệp quy mô lớn phải đáp ứng bao nhiêu tiêu chí?

Doanh nghiệp thuộc nhóm “doanh nghiệp khác có quy mô lớn” phải đáp ứng ít nhất 2 trong 3 tiêu chí:

Các tiêu chí về doanh thu và tài sản được xác định trên BCTC năm trước liền kề do đơn vị lập theo pháp luật kế toán.

Ví dụ, doanh nghiệp có:

• 150 lao động tham gia BHXH bình quân;

• Doanh thu 350 tỷ đồng;

• Tổng tài sản 120 tỷ đồng.

Doanh nghiệp đáp ứng 2/3 tiêu chí là doanh thu và tổng tài sản, nên thuộc trường hợp doanh nghiệp quy mô lớn theo quy định về kiểm toán bắt buộc.

Nếu có công ty con hoặc đơn vị thành viên thì cần lưu ý gì?

Doanh nghiệp có công ty con cần xác định trước mình có thuộc trường hợp phải lập BCTC hợp nhất hay không.

Nếu phải lập BCTC hợp nhất, kế toán cần sử dụng số liệu trên BCTC hợp nhất của năm trước liền kề để xem xét các tiêu chí về tổng doanh thu và tổng tài sản.

Không nên chỉ lấy doanh thu trên BCTC riêng của công ty mẹ để đánh giá quy mô doanh nghiệp.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần lưu ý số liệu sử dụng để xác định tiêu chí phải phù hợp với BCTC được lập theo quy định pháp luật kế toán và kỳ xác định theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP.

Trường hợp có chi nhánh hạch toán độc lập thì sao?

Đối với trường hợp doanh nghiệp có chi nhánh hạch toán độc lập nhưng không thuộc trường hợp phải lập và nộp BCTC tổng hợp hoặc BCTC hợp nhất, Bộ Tài chính đã hướng dẫn doanh nghiệp căn cứ vào các chỉ tiêu trên BCTC tổng hợp hoặc số liệu tổng hợp của năm trước liền kề để xem xét tiêu chí doanh nghiệp quy mô lớn.

Do đó, khi xác định quy mô doanh nghiệp, kế toán cần xem xét đúng mô hình tổ chức và nghĩa vụ lập BCTC thay vì chỉ nhìn vào BCTC riêng của một đơn vị.

Tóm lại

Đối với doanh nghiệp thuộc trường hợp phải lập BCTC hợp nhất, tổng doanh thu dùng để xem xét tiêu chí doanh nghiệp có quy mô lớn được xác định trên BCTC hợp nhất của năm trước liền kề.

Nếu doanh nghiệp không phải lập BCTC hợp nhất hoặc BCTC tổng hợp thì căn cứ vào các chỉ tiêu trên BCTC năm trước liền kề của doanh nghiệp.

Theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp được xác định là có quy mô lớn khi đáp ứng ít nhất 2 trong 3 tiêu chí về lao động tham gia BHXH bình quân năm, tổng doanh thu và tổng tài sản. Trong đó, ngưỡng tổng doanh thu là trên 300 tỷ đồng và tổng tài sản là trên 100 tỷ đồng.

Vì vậy, kế toán cần xác định đúng loại BCTC mà doanh nghiệp phải lập trước khi lấy số liệu doanh thu và tài sản để đánh giá nghĩa vụ kiểm toán.